null Beeld

Het ConsultMedicatie

Een lezer vraagt zich af: moet ik mijn pillen echt précies een half uur na de maaltijd slikken?

Met uiterste precisie probeert een lezer zich te houden aan soms complexe voorschriften rond de inname van geneesmiddelen. Hij vraagt zich af of dat wel echt nodig is.

Johan van Heerde

Hoe zit het met al die voorschriften rond de inname van medicijnen? Moet een pil op een nuchtere maag naar binnen of niet? Met of zonder vloeistof? En moet dat dan een glas water zijn, of mag melk of pap ook? Een lezer vindt het maar ingewikkeld, al die aanbevelingen, en hij vraagt zich af of het kwaad kan als hij afwijkt van een advies.

Hij slikt onder andere Combodart, waarbij de bijsluiter dwingend voorschrijft deze pil eenmaal daags precies dertig minuten ná de maaltijd in te nemen. Na het ontbijt gaat dus trouw een wekker op een half uur. Maar is die kop koffie tussendoor erg?, vraagt de lezer zich af. “En als ik de pil direct na het eten innneem, werkt die dan minder goed? Of juist té goed?”

Medicatieveiligheid

De voorschriften zijn er volgens Kees Kramer, hoogleraar medicatieveiligheid en internist (Radboudumc), niet zomaar. Sommige geneesmiddelen worden door voeding beter opgenomen, sommige niet. Middelen binden zich soms aan voedsel, dan is het belangrijk dat iemand iets heeft gegeten.

Het is onmogelijk daar een eenvoudige lijn in aan te brengen, zegt Kramer. Er zijn duizenden geneesmiddelen en voor al die medicijnen gelden verschillende voorschriften. Voedsel is soms vet en dat kan gunstig zijn bij de inname van een middel. Maar het kan ook een nadeel zijn: andere stoffen blijven juist in het vet zitten, waardoor de opname verslechtert.

Bij de inname van pillen komt het niet op een paar minuten. Beeld colourbox
Bij de inname van pillen komt het niet op een paar minuten.Beeld colourbox

De inname van medicijnen hoeft echt niet zo precies als mensen soms denken, zegt Kramer. “Het voorbeeld van de lezer doet me denken aan mijn vader”, zegt Kramer. “Die moest altijd exact om vijf uur zijn pillen innemen, en noteerde dan die tijden. 16:58, 17:02. Zo precies is het niet nodig.”

Vanuit zijn expertise op het gebied van medicatieveiligheid adviseert Kramer een geneesmiddelenregime zo eenvoudig mogelijk te maken. “Therapietrouw wordt kleiner als het regime ingewikkelder wordt. Dan zou ik zeggen: maak het makkelijker. Maar ik ben een arts, apothekers kunnen hierin iets absoluter zijn.”

Grapefruitsap

Marcel Bouvy is apotheker, om precies te zijn hoogleraar farmaceutische patiëntenzorg aan de Universiteit Utrecht. “Het ene innameadvies is belangrijker dan het andere. Kalk in melk kan de opname van sommige geneesmiddelen bijvoorbeeld sterk verminderen, waardoor ze onwerkzaam worden. Grapefruitsap kan de afbraak van sommige geneesmiddelen juist sterk remmen. Dat moet je dan zelfs helemaal niet drinken, omdat je anders veel meer last van bijwerkingen kunt krijgen.”

Bouvy erkent dat het niet altijd zo zwart-wit is als op de bijsluiter staat. “Soms is een geneesmiddel in onderzoek onder bepaalde omstandigheden toegepast. Dan moet de ­fabrikant die omstandigheden in de bijsluiter vermelden. Daar hoeft niet altijd een goede reden voor te zijn.” Bouvy adviseert bij twijfel contact op te nemen met de eigen apotheker.

En nog specifiek over Combodart: dat middel bestaat uit twee bestanddelen, vertelt Bouvy. Het ene bestanddeel, dutaste­ride, kan het slijmvlies in de mond en de slokdarm irriteren, dus is het vooral belangrijk de capsules heel door te slikken. De andere stof, tamsulosine, wordt vermoedelijk iets beter opgenomen op een niet al te volle maag. Bouvy: “Die laatste effecten zijn klein. Ik verwacht niet dat er een groot verschil in werking zal zijn wanneer je het middel tijdens het ontbijt zou innemen. Koffie maakt bij dit middel ook niet zoveel uit.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden