Analyse Euthanasie

Een jong kind laten sterven, is dat politiek haalbaar?

Beeld Getty Images/iStockphoto

Artsen willen het leven van ernstig zieke kinderen kunnen beëindigen. Is dat politiek haalbaar?

Lijden houdt zich niet aan leeftijdsgrenzen. Als hun ouders daarom vragen, moet ook het leven van ongeneeslijk zieke kinderen onder de twaalf beëindigd kunnen worden door een arts. Een groep kinderartsen pleit daarvoor in een onderzoek van Universitair Medisch Centrum Groningen, dat zaterdag verscheen. Maakt hun hartekreet enige kans?

Kinderen vanaf zestien jaar komen, net als volwassenen, in aanmerking voor euthanasie. Ook kinderen vanaf twaalf jaar kunnen euthanasie krijgen, als zij daar zelf om vragen en hun ouders instemmen. Bij pasgeborenen is ‘actieve levensbeëindiging’ mogelijk als zij uitzichtloos lijden. Maar voor de groep tussen één en twaalf bestaat die mogelijkheid niet.

Artsen vragen al langer om euthanasie mogelijk te maken bij jongere kinderen. In 2014 kwam België met een wet die dat doet voor alle wilsbekwame kinderen, ongeacht hun leeftijd: zo lang ze de gevolgen van hun keuze maar kunnen overzien. De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde wil hier een vergelijkbare regeling. Terminaal zieke kinderen kunnen, ook als ze jonger zijn dan twaalf, wilsbekwaam zijn, zo is het idee. D66 nam dat plan op in zijn verkiezingsprogramma.

De oproep uit dit onderzoek gaat echter veel verder. Ook als kinderen niet wilsbekwaam zijn, moeten artsen hun leven kunnen beëindigen bij ondraaglijk lijden, als ouders daarom vragen. Die stelling wordt althans gesteund door 32 van de 38 artsen die op verzoek van de onderzoekers een vragenlijst hebben ingevuld. Het gaat om een mix van dokters die vaker te maken hebben met ernstig zieke kinderen.

Principestrijd laait in alle hevigheid op

Zij vinden dat ze soms te weinig middelen hebben om het leed te verlichten. Soms zien de ouders geen andere mogelijkheid meer dan hun kind te laten versterven – geen eten en drinken meer te geven.

Euthanasie bij patiënten die daar zelf niet om kunnen vragen, ligt bij artsen heel gevoelig. Bij mensen die vergevorderd dement zijn, is euthanasie mogelijk, maar alleen als er een euthanasiewens op schrift staat. Toch is ook daarover veel discussie.

Bij deze kinderen is het nog ingewikkelder: bij hen is er geen wilsverklaring en kan er geen sprake zijn van een keuze. Sommige artsen en medisch-ethici waarschuwen voor een hellend vlak. Als wilsonbekwame kinderen in aanmerking komen voor levensbeëindiging, zou dat dan ook kunnen gaan gelden voor volwassenen met een verstandelijke beperking? Of dementerenden zonder wilsverklaring?

Ook in de politiek leven veel bezwaren. ChristenUnie en D66 hebben de strijdbijl van de medisch-ethische kwesties bij de formatie van dit kabinet voorlopig begraven. Maar als de liberalen in de Tweede Kamer meer mogelijk willen maken rond het levenseinde, laait die principestrijd ongetwijfeld in alle hevigheid op. Rond de voltooid-levenwet van D66 dreigt dat al te gebeuren.

D66, PvdA en GroenLinks willen serieus nadenken over de oproep van de artsen. Minister Hugo de Jonge (CDA) van volksgezondheid gaat met de onderzoekers in gesprek. Maar de kans dat dit kabinet met ChristenUnie en CDA het actief beëindigen van het leven wilsonbekwame kinderen mogelijk gaat maken, lijkt gering.

Ietsje groter is de kans dat er een oplossing komt voor kinderen die wel wilsbekwaam zijn, maar nog net geen twaalf. Maar de Groningse onderzoekers denken dat hooguit een kleine groep daarmee geholpen is.

Lees ook:
Waarom we lastige vragen rond euthanasie nooit uit de weg mogen gaan

Moeten we bang zijn als normen en waarden veranderen? In de loop van de geschiedenis heeft zo’n verandering vaker plaatsgevonden zonder dat we daar, in het hier en nu, spijt van hebben, zegt arts Hans Tabak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden