InterviewAbortus

Door Time Magazine gelauwerde Rebecca Gomperts: ‘De opmars van de abortuspil is niet meer te stoppen’

Rebecca Gomperts.Beeld EPA

Arts Rebecca Gomperts is volgens Time Magazine een van de invloedrijkste mensen ter wereld. Al decennialang voert ze, onder meer met haar abortusboot, de strijd aan om vrouwen wereldwijd veilig abortus te laten uitvoeren.

De witte doktersjas paste haar naar eigen zeggen niet. En dus belandde Rebecca Gomperts, die medicijnen studeerde en een opleiding volgde aan de Gerrit Rietveldacademie, in het activisme. De 54-jarige Amsterdammer staat aan het roer van Women on Waves, de stichting waarvoor ze met een boot de wereld overtrok, naar landen waar abortussen niet zijn toegestaan. Vanwege haar inzet om vrouwen te helpen, verkoos het Amerikaanse tijdschrift Time haar deze week tot een van de invloedrijkste mensen ter wereld.

Een vermelding in Time Magazine, dat u ‘een baken van hoop’ noemde. Hoe voelt dat?

Gomperts lacht. “Ik vind het zeer interessant dat Time deze keuze heeft gemaakt. Er staan meer mensen op de lijst die zich inzetten voor mensenrechten, de Hongkongse activist Nathan Law bijvoorbeeld, en documentairemaakster Waad al Kateab, die de oorlog in Syrië filmde. Time heeft kennelijk besloten dat invloed niet alleen gaat over macht, maar ook over het verzet tegen machtsmisbruik. Dat is een statement.”

Waarom past u in dat rijtje?

“Twintig jaar geleden richtte ik de stichting Women on Waves op en voeren we met onze boot naar landen waar abortus niet is toegestaan. We pikten deze vrouwen in nood op, voeren naar internationale wateren en gaven ze daar een abortuspil, die toen net in Nederland was gelegaliseerd. In de jaren daarna breidden we onze acties uit. Zo lieten we twee robots, met daaraan flink wat abortuspillen vastgebonden, de grens met Noord-Ierland oversteken. Eentje werd helaas geconfisqueerd, maar de andere wist de medicijnen bij de vrouwen te krijgen. Women on Waves is heel goed in het vinden van de gaten in de wet. Helaas was de laatste keer dat we uitvoeren in 2017, naar Guatemala. We kwamen het land niet in en werden weggestuurd met oorlogsschepen. Ook in Portugal en Marokko, trouwens.”

U klinkt bijna laconiek. 

“De spannendste campagne was in Polen in 2003. Zeer agressieve demonstranten bekogelden het schip met verf. Maar over het algemeen weten we goed waar de grenzen liggen. Het inzetten van oorlogsschepen is een teken van overmacht, er is juridisch gezien geen enkele basis om dat te doen. Portugal werd door de rechtbank teruggefloten.”

Er waait een conservatieve wind over de wereld. Wat voor effect heeft dat op uw werk?

“De andere stichting die ik heb opgericht, Women on Web, die helpt vrouwen met een pil zelf een abortus uit te voeren, wordt door veel landen gecensureerd. Momenteel voeren we een rechtszaak tegen de Spaanse regering. Censuur is heel gevaarlijk, want iederéén zit online en je hebt geen idee wat je níet te zien krijgt. Ook Instagram en Facebook censureerden ons, al is nooit opgehelderd waarom.”

Hoe staat het ervoor in Nederland?

“Laat ik het zo zeggen; Ierland, waar abortus tot twee jaar geleden strafbaar was, heeft inmiddels een betere abortuspraktijk dan Nederland. Daar worden abortuspillen door de huisarts verstrekt. Hier in Nederland mag abortus alleen uitgevoerd worden door klinieken met een speciale vergunning. Daar zijn er dertien van, en die zijn slecht verspreid. Woon je op de Waddeneilanden, dan moet je naar Groningen. Schrijf je een pil voor via de huisarts, dan maak je abortus veel toegankelijker en goedkoper bovendien.”

Er is veel controverse over wat jullie doen. Zo zei staatssecretaris Jet Bussemaker van Volksgezondheid in 2009 dat de boot niet aan de eisen voldoet. “We voeren ook geen abortussen uit in schimmige keldertjes bij mensen thuis in de slaapkamer”, zei ze in de Volkskrant

“Die uitspraak van Bussemaker vond ik heel kwalijk. Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig. Maar de opmars van de abortuspil is niet meer te stoppen, wat regeringen of artsen ook willen. Zoals een Franse minister al zei; die pil is moreel eigendom van vrouwen. Tegenwerking ervan gaat puur om het controleren van vrouwen.”

Lees ook:

Deze mensen blijven vrouwen bij abortusklinieken confronteren: ‘Zo’n twee à drie keer per week werkt het’ 

Demonstranten mogen vrouwen bij abortusklinieken niet langer lastigvallen. Maar ze geven niet op. ‘Nee, wij gaan gewoon voor de waarheid.’

Torn niet aan het recht op abortus

Conservatieve krachten zetten seksuele en reproductieve rechten onder druk, aldus Kaouthar Darmoni en Noémi Prent

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden