Proef

Deze kluis bij de patiënt thuis moet verspilling van dure (kanker)medicijnen tegengaan

Verspilling van medicijnen is een groot probleem. Jaarlijks wordt 100 miljoen euro aan pillen verkwanseld.  Beeld ANP XTRA
Verspilling van medicijnen is een groot probleem. Jaarlijks wordt 100 miljoen euro aan pillen verkwanseld.Beeld ANP XTRA

Een medicijnkluisje bij patiënten thuis moet verspilling van peperdure (kanker)medicatie tegengaan. Vanaf vandaag gaan patiënten van twee ziekenhuizen die oplossing testen.

“Dit is heel gek”, denkt ondernemer Hans van Rooij wanneer hij eind 2012 zijn zieke schoonmoeder spreekt. Ze lijdt aan kanker. Om haar kwaliteit van leven te verbeteren start de ongeneeslijk zieke vrouw met een nieuw medicijn. Een kuur van 28 pillen, kosten: 3000 euro. Al snel blijkt het medicijn niet aan te slaan. ‘Spoel de pillen maar door de wc’, kreeg ze toen volgens Van Rooij te horen. Het zette de ondernemer, op dat moment interim manager bij een zorgverzekeraar, aan het denken. “Het is natuurlijk heel vreemd dat je duizenden euro’s aan ongebruikte medicijnen weggooit.”

Met twee collega’s bedacht hij daarom een medicijnkluis om verspilling van dure medicijnen tegen te gaan. Vandaag start de proef in de praktijk, waarbij in de eerste fase 25 patiënten van het Tilburgse TweeSteden Ziekenhuis en het Radboudumc in Nijmegen een kastje van 1,5 kilo mee naar huis krijgen. In deze mobiele apotheek zit een kuur van het kankermedicijn lenalidomide dat 6000 euro per 21 pillen kost. Patiënten drukken op een knop waarna een pil uit het apparaat rolt. Als de kuur niet wordt afgemaakt, kan het kluisje terug naar de ziekenhuisapotheek die de medicatie weer kan uitgeven.

Verlengstuk van de apotheek

Op dit moment mogen apotheken overbodige medicatie die terugkomt niet zomaar opnieuw verstrekken; het is wettelijk verboden. Een groot probleem als je bedenkt dat in Nederland jaarlijks 100 miljoen euro (156.000 kilo) aan medicatie wordt weggegooid. Heruitgifte is risicovol, omdat de apotheek niet weet wat er in de tussentijd met de pillen is gebeurd.

De pillen in de medicijnkastjes thuis zijn uitgerust met een unieke QR-code en worden bewaard onder de juiste temperaturen om de kwaliteit te waarborgen. “Het is daarmee eigenlijk een verlengstuk van de apotheek”, stelt beleidsontwikkelaar Nadine The van VGZ. Deze zorgverzekeraar financiert de proef.

“Door het in dezelfde omstandigheden thuis te bewaren, weet je zeker dat er verder niemand bij kan en de QR-code zorgt ervoor dat na is te gaan waar de pillen zijn geweest.” Die kwaliteitscontrole is van essentieel belang om de pillen opnieuw te kunnen uitgeven. “De apotheker moet zeker weten dat het onder de juiste omstandigheden is bewaard.”

Haalbaar bij dure medicatie

Onderzoeker Charlotte Bekker van het Radboudumc deed eerder onderzoek naar verspilling van medicatie en becijferde dat 40 procent van de 100 miljoen euro aan medicijnverkwanseling kan worden voorkomen door aan preventie te doen. Bijvoorbeeld het op maat meegeven van medicijnen, en dat in kleinere hoeveelheden doen. De andere 60 procent van de verspilling moet komen uit heruitgifte zoals met deze proef wordt gedaan, stelt Bekker.

Ze noemt de proef met de medicijnkluis een ‘heel aardig idee’. “Het is goed om na te denken over technologie zodat patiënten medicijnen op een goede manier thuis kunnen bewaren.” Dit soort innovatieve oplossingen zijn volgens de onderzoeker alleen interessant bij dure medicijnen waarbij een doosje 100 euro of meer kost. En juist bij die dure (kanker)medicijnen is de verspilling vaak een groot probleem. “Dat komt door de heftige bijwerkingen en omdat het medicijn lang niet altijd aanslaat.”

De proef met het medicijnkastje wordt de komende maanden geëvalueerd en waar nodig verbeterd. Vervolgens wordt gekeken hoe dat op grotere schaal kan worden toegepast, en moet de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) nog toestemming geven voor heruitgifte van de medicatie.

Lees ook:

Voor 40 miljoen euro aan medicijnen wordt onnodig weggegooid

Nederlanders gooien jaarlijks 100 miljoen euro aan geneesmiddelen weg. 40 procent daarvan zou zijn te voorkomen, blijkt uit onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden