Vergoeding

De prijzen voor geneesmiddelen veranderen, en dat gaan patiënten merken

Beeld ANP

De prijzen voor geneesmiddelen veranderen volgend jaar. Patiënten en fabrikanten gaan dat merken.

In het ‘uiterste geval’ moeten vanaf volgend jaar zes miljoen Nederlanders bijbetalen als zij medicijnen ophalen van de apotheek of kiezen voor een vervangend, goedkoper alternatief. De vergoedingen voor geneesmiddelen gaan namelijk naar beneden, zo kondigt minister Bruno Bruins van medische zorg maandag aan in een brief aan de Tweede Kamer. Het ‘uiterste geval’ doet zich alleen voor als fabrikanten de prijs van hun producten gelijk houden en dus niet aanpassen aan de nieuwe vergoedingslimieten.

De verlaging van de vergoedingen is onderdeel van het regeerakkoord en moet vanaf 2022 structureel 140 miljoen euro opleveren. De medicijnen waar het om gaat, zijn de geneesmiddelen waarvoor een alternatief verkrijgbaar is met dezelfde werking. Bloeddrukverlagers bijvoorbeeld. Alle bloeddrukverlagers zijn bij elkaar gestopt in een ‘cluster’. De patiënt krijgt niet alle medicijnen in dit cluster volledig vergoed. De verzekeraar betaalt de vergoeding op basis van een ‘gewogen gemiddelde’ van alle bloeddrukverlagers in het cluster. Is het medicijn duurder dan het gemiddelde, dan moet de patiënt bijbetalen.

Nu zijn de gemiddelden nogal ­gedateerd. De laatste keer dat de ­gemiddelden zijn aangepast, was in 1998. Sindsdien zijn er veel goedkope medicijnen op de markt verschenen, bijvoorbeeld omdat patenten afliepen. Gevolg is dat bijna alle pillen en capsules onder de prijs van het gewogen gemiddelde uit 1998 liggen en nagenoeg niemand hoeft bij te betalen. Als Bruins gaat rekenen met de huidige prijzen, daalt het gemiddelde en zijn diverse medicijnen ineens bovengemiddeld duur. Wie deze medicijnen gebruikt, zal dus vanaf 2021 moeten bijbetalen, of kiezen voor een pil die onder het gemiddelde ligt.

De verwachting is dat veruit de meeste mensen kiezen voor het goedkope alternatief. Dat weten de fabrikanten ook. Als zij zien dat hun medicijn boven het ­gemiddelde en daarmee boven de vergoedingslimiet uitkomt, zullen zij de prijs verlagen, zo is de verwachting van Bruins. Daarom denkt Bruins niet dat straks zes miljoen Nederlanders last zullen hebben van de nieuwe vergoedingslimieten. 

Overstappen is niet voor iedereen eenvoudig

Nu zijn er ook clusters waarin de prijzen juist zijn gestegen. Bijvoorbeeld omdat de grondstoffen duurder zijn, of omdat de goedkoopste medicijnen van de markt zijn gehaald. In zo’n cluster zal het gemiddelde stijgen, en daarmee de vergoedingslimiet, wat goed nieuws kan zijn voor patiënten die nu bijbetalen.

Stel dat niemand beweegt, de ­patiënten niet en de fabrikanten niet, dan zijn volgens het ministerie van volksgezondheid vijf miljoen ­Nederlanders ongeveer 50 euro per jaar extra kwijt. Voor nog eens een miljoen mensen ligt de rekening tussen de 50 en 250 euro per jaar.

Overstappen is niet voor iedereen eenvoudig. Een patiënt met epilepsie bijvoorbeeld stapt minder snel over op andere medicatie dan ­iemand die cholesterolverlagers slikt. Kan een patiënt niet overstappen, dan krijgt hij een briefje van de huisarts mee waarop staat dat er sprake is van een medische noodzaak. In dat geval krijgt de patiënt ook het duurdere middel vergoed.

Fabrikanten van geneesmiddelen zullen niet gelukkig zijn met de verlaging. Zij klagen al over de lage vergoedingen, volgens hen een van de oorzaken dat Nederland vorig jaar het medicijnentekort zag verdubbelen ten opzichte van 2017. Als er ­ergens een tekort op de wereld is, dan staat Nederland door de lage prijzen achteraan, betogen zowel zij als de apothekers. Minister Bruins heeft al eerder aangegeven dat hij voorraden wil aanleggen om tekorten tegen te gaan.

Lees ook:

Zes redenen waarom u bij de apotheek niet de gewenste pillen meekrijgt of moet betalen (en wat erachter zit)

Het gaat er soms hard aan toe bij de balie van de apotheker. Klanten kunnen ronduit agressief reageren als zij hun gewenste medicijn niet krijgen, of ineens moeten bijbetalen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden