Coronavirus

De piek van de tweede coronagolf lijkt in zicht

Verpleegkundigen op de cohortafdeling van het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis (ETZ). Op deze afdeling worden uitsluitend patienten behandeld die besmet zijn met het coronavirus.Beeld ANP

De ontwikkelingen deze week zouden antwoord geven op de vraag waar Nederland staat in de bestrijding van het coronavirus. Wat dat antwoord is?

Typerend voor afgelopen week was de stemming van Ernst Kuipers, de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. In het begin van de week was hij somber over de almaar toenemende drukte in de ziekenhuizen terwijl het aantal besmettingen niet terugliep. Het zwarte scenario kwam in zicht, waarbij ziekenhuizen keuzes moeten maken wie wel en wie niet op te nemen. Diezelfde Kuipers was donderdag optimistischer. “Als deze ontwikkeling doorzet, is dat fantastisch.”

Waar Kuipers eerder zo somber en later optimistisch over was, waren de ontwikkelingen in ziekenhuizen. Voor het kabinet zijn de opnames het belangrijkste metertje waar zij op kijken. Al vier dagen stijgt het aantal Covid-patiënten in ziekenhuizen niet. Weliswaar komen er dagelijks nog steeds ruim 250 nieuwe patiënten bij, maar het aantal patiënten dat het ziekenhuis verlaat, is ongeveer net zo groot. Blijft dat zo, dan is de piek van de tweede golf bereikt.

Toch is dat laatste onwaarschijnlijk. Scenario’s, onder meer van Kuipers, gaan uit van nog meer patiënten in de ziekenhuizen. Tussen besmetting en ziekenhuisopname zit een periode van één tot twee weken; toen de besmettingen ongeveer 15 tot 20 procent lager waren. Volgens die logica zullen ook de opnames met dergelijke percentages moeten toenemen. Maar omdat de leeftijdsgrens van geïnfecteerden opschuift naar ouderen, zullen er wellicht meer patiënten bij komen.

Beeld Sander Soewargana

Of zal het meevallen? Volgens het RIVM dook het reproductiegetal twee weken geleden voor het eerst sinds de tweede golf uitbrak onder de 1, waardoor het virus langzaam uitdooft. Dat betekent op zijn minst stabilisatie in de ziekenhuizen. Nu blijken de schattingen van het RIVM over het reproductiegetal geregeld te optimistisch, dus geeft ook deze indicator geen zekerheid.

Oversterfte

De besmettingen dan. Vrijdag was er met 11.141 besmettingen een lichte stijging vergeleken met de dagen daarvoor. Toch spreekt het RIVM van een stabilisatie, omdat een deel van de stijging te verklaren is door uitslagen van eerder deze week. 

De stabilisatie is niet landelijk. In het noorden van Nederland gaat het namelijk beter. Groningen. Friesland en Drenthe dringen het virus terug, net als Zeeland. Maar met name Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant zijn nog niet zo ver.

Zo bezien zit Nederland nog altijd op een kantelpunt. Het enige dat vaststaat, is dat de sterkste stijging voorbij is. En dat de sterftecijfers omhoog gaan. Sterftecijfers zijn de achterkant van de golf, omdat daar de meeste vertraging optreedt. Ook met aanleveren van data overigens. Vandaar dat niet de cijfers van het RIVM, maar de oversterftecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek het meest bruikbaar zijn. Die laten zien dat vorig week ongeveer 600 personen meer zijn overleden dan normaal, hoogstwaarschijnlijk aan Covid. De oversterfte zit vooral bij de tachtigplussers en mensen die langdurige zorg ontvangen, bijvoorbeeld in een verpleeghuis.

Het kabinet stuurt niet op sterfte, maar op ziekenhuisbezetting. Omdat de druk naar verwachting nog toeneemt, kunnen extra maatregelen helpen om ziekenhuizen sneller leeg te laten lopen. Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid zei vrijdag dat hij nog niet gerust is en een daling wil zien. Maar nieuwe maatregelen komen er nog niet. Dat zijn namelijk direct zware ingrepen, zoals sluiten van scholen, kappers en sportscholen. De vraag is of de maatschappelijke schade van deze sluitingen opwegen tegen een snellere daling van patiënten in de zorg.

Lees ook:

Toch een lockdown? De hoopvolle signalen blijven vooralsnog uit

Hoe coronamoe Nederlanders ook zijn, zij zullen de dagelijkse besmettingscijfers extra in de gaten houden. Wat moet er deze week gebeuren om een lockdown te voorkomen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden