Vijf vragenIC-overlevingskansen

De kans op overlijden op de ic is net zo hoog als in de eerste coronagolf, maar dat is niet per se slecht nieuws

Medewerkers op de speciale Covid ic-afdeling in het Leids Universitair Medisch Centrum.  Beeld ANP
Medewerkers op de speciale Covid ic-afdeling in het Leids Universitair Medisch Centrum.Beeld ANP

De zorg aan covid-patiënten is verbeterd, maar wie op de ic-belandt heeft net als tijdens de eerste golf een kans van 30 procent om te overlijden. Hoe zit dat precies?

De overlevingskansen voor coronapatiënten die op de ic belanden, zijn tijdens de tweede golf ongeveer even hoog als tijdens de eerste golf. En dat is goed nieuws, stelt Dave Dongelmans, intensivist en voorzitter van Nice, de stichting die data over ic-patiënten bijhoudt. Vijf vragen over de kansen op de ic.

Wat is nu de kans dat coronapatiënten op de ic overlijden?

Tijdens de tweede golf, van half september tot en met eind januari, was dat 23 procent. Van februari tot en met mei vorig jaar was dat slechter: 27 procent. Maar dat cijfer zegt niet alles. “Nadat we overplaatsen vanuit de ic, overlijdt nog een deel”, zegt Dongelmans. Tijdens hele verblijf in het ziekenhuis overleed tijdens de tweede golf zo’n 30 procent van de patiënten die ooit op de ic zijn opgenomen. Dat is ongeveer evenveel als tijdens de eerste golf.

Hoe kan dat? We zijn nu toch beter in staat patiënten te behandelen?

Dat klopt, maar de patiënten die nu op de ic belanden, zijn gemiddeld zieker. Ze hadden vaker last van andere aandoeningen voor ze besmet raakten met het coronavirus, en ook hun conditie door corona is gemiddeld ernstiger dan tijdens de eerste golf. De overlevingskans is gelijk gebleven, terwijl patiënten er bij binnenkomst op de ic slechter aan toe zijn. Dat is volgens Dongelmans goed nieuws.

Waarom zijn ic-patiënten er nu gemiddeld slechter aan toe dan tijdens de eerste golf?

Dongelmans ziet twee mogelijke verklaringen. “Bij patiënten die misschien net te slecht zijn voor de afdeling, en te goed voor de ic, kijken we nu iets langer of het op de afdeling nog lukt.” Verpleegafdelingen in het ziekenhuis zijn door de toegenomen kennis ook beter in staat die groep patiënten te behandelen. Deze voor ic-begrippen relatief gezonde patiënten komen minder op de ic terecht, waardoor de gezondheid van ic-patiënten – gemiddeld genomen – daalt.

Daarnaast zijn de ic’s mogelijk eerder geneigd ziekere patiënten op te nemen, omdat artsen het door de toegenomen kennis toch zinvol vinden hen te behandelen. Zo is beter bekend welke onderliggende aandoeningen de overlevingskans echt verslechteren, en bij welke het effect meevalt. Volgens Dongelmans heeft vooral leeftijd een grote invloed op de overlevingskans.

Eerder waren de overlevingskansen toch veel beter?

Ja, in de periode mei-juni overleed volgens Nice maar 18 procent van de patiënten op de ic, en in juli en augustus 25 procent. Daarna zette een stijging in tot 32 procent in oktober en november (vergelijkbaar met de piek in maart-april), en recent lijken de cijfers weer te dalen. Kortom: tijdens de pieken waren de kansen voor ic-patiënten slechter dan tijdens rustiger periodes.

Hoe dat komt, is niet bekend. Mogelijk nemen de ic’s tijdens de rustige periodes ook minder zieke patiënten op, omdat er meer plek is, zegt Dongelmans. Dat zou de gemiddelde overlevingskans op de ic opkrikken. Een andere verklaring is dat de grote belasting tijdens de pieken, waarbij verpleegkundigen soms meerdere patiënten onder hun hoede moesten nemen, heeft geleid tot slechtere kansen voor patiënten. “Het is echt speculeren”, zegt Dongelmans. Nice doet nader onderzoek. De stichting bekijkt ook of het overplaatsen van patiënten misschien invloed had op hun overlevingskans. Leeftijd speelt mogelijk ook een rol: tijdens de rustige zomer daalde de gemiddelde leeftijd op de ic.

Wat betekent de opmars van de Britse variant?

Die zou de overlevingskansen kunnen verslechteren, bleek deze week uit Brits onderzoek. Volgens een overzichtsstudie is de mutatie niet alleen besmettelijker, maar is na besmetting de kans op overlijden ook anderhalf keer zo groot.

Lees ook:

Nog geen stijging in het aantal besmettingen. Komt die derde golf nog wel?

Het wachten is op de voorspelde derde besmettingsgolf van het coronavirus – maar de cijfers suggereren een andere trend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden