Marktwerking

De Jonge: Minder markt, meer centrale regie nodig in de zorg

CDA-minister Hugo de Jonge (zorg). Beeld Patrick Post
CDA-minister Hugo de Jonge (zorg).Beeld Patrick Post

De overheid moet in de gezondheidszorg weer de centrale regie gaan voeren, vindt CDA-zorgminister Hugo de Jonge. Het huidige zorgstelsel, waarin de zorgverzekeraars de zorg verdelen, heeft in de coronacrisis de test niet kunnen doorstaan.

“De coronacrisis laat nu al zien wat de richting moet worden. Concurrentie is van vroeger, samenwerken is de toekomst. Minder aan het belang denken van je eigen zorginstelling en meer elkaar vinden”, zegt minister van volksgezondheid Hugo de Jonge maandag in een interview in Trouw over de lessen van de coronacrisis.

De Jonge zegt ook dat hij graag doorgaat als minister die het coronavirus bestrijdt, zoals hij er nu instaat. Na de verkiezingen van 17 maart komt die vacature vrij in een nieuw kabinet. “Als je het nu vraagt, zeg ik: ja, ik ben beschikbaar.” Mocht de kabinetsformatie snel verlopen, dan wordt de opvolgingskwestie al over een paar maanden concreet. Het staat nu al vast dat de epidemie dan nog volop gaande is. Met een derde golf in zicht wordt dan de vraag welke partij en welke persoon de nieuwe ‘coronabestrijder’ moet worden.

Doorgeschoten marktwerking

Gebrek aan centrale regie was het afgelopen jaar een groot probleem, volgens De Jonge. “Er is veel meer centrale regie nodig in de zorg. Het bijna volledig ontbreken daarvan is een van de onhandigste aspecten van ons zorgstelsel. Zeker in een crisis. Dan heb ik het niet over mensen, maar over de structuren.”

Bij het organiseren van bedden, testen, of het verdelen van mondkapjes en vaccins, moest het ministerie het afgelopen jaar zelf de regie naar zich toetrekken. Dat gebeurde vaak zonder dat de minister formeel de bevoegdheid had. Die bevoegdheden moeten er alsnog komen, vindt De Jonge. “De markt kon het niet oplossen, dat is een van de lessen van de coronacrisis.”

Het CDA, de partij van de minister, is al langer kritisch op marktwerking. Bijna alle partijen hebben in hun verkiezingsprogramma de wens om de marktwerking te verminderen of zelfs af te schaffen. De VVD wil het zorgstelsel wel behouden, maar ook die noemt de marktwerking ‘doorgeschoten’. VVD-lijsttrekker premier Rutte zei zaterdag in een campagneboodschap aan zijn kiezers dat “marktwerking nooit een doel op zich mag zijn in de zorg”. De coronacrisis heeft hem in die gedachte gesterkt, benadrukte hij.

De gereguleerde marktwerking die Nederland kent, maakt dat ziekenhuizen en andere zorgaanbieders niet verplicht zijn samen te werken. Ze maken hun eigen keuzes. De regie in de zorg ligt nu bij de zorgverzekeraars door de manier waarop zij inkopen op prijs en kwaliteit. Toen de IC’s dreigden over te lopen, bood die werkwijze weinig soelaas. Centrale sturing is er ook niet bij de 25 GGD’s die zorgen voor testen en vaccinaties. Zij werken per regio, met een grote mate van zelfstandigheid.

Lees ook:

Hugo de Jonge: ‘De markt gaat het niet oplossen, dat is de les van de coronacrisis’

Minister Hugo de Jonge is behoedzamer geworden in de coronacrisis. Maar stellig is hij over de lessen ervan. De zorg in Nederland moet anders, met minder markt en meer regie.

Opinie: Publieke gezondheidszorg heeft sterker fundament nodig

De coronacrisis brengt aan het licht dat de publieke gezondheidszorg een steviger fundament nodig heeft. Er zal structureel meer geld moeten naar preventie en gezondheidsbevordering, aldus André Rouvoet en Hugo Backx, voorzitter en directeur van GGD GHOR Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden