Coronacrisis

Bij de GGD is het nu alle hens aan dek: ‘Met wie had u contact?’

GGD-verpleegkundige Gera Clarkson belt een coronapatiënte om te horen met wie zij contact had.Beeld Arie Kievit

Met wie had u contact, sinds het hoesten begon? Overal in Nederland bellen GGD-medewerkers coronapatiënten met die vraag. Ook in Dordrecht is het alle hens aan dek.

Grote vellen papier hangen op de muur in de ‘crisiskamer’ van de GGD Zuid-Holland Zuid, een schema vol opmerkingen in blauwe en rode stift: iedere rij staat voor een patiënt. Het overleg in de deuropeningen op de afdeling is gehaast. In de kantoortuin gaan formulieren met patiëntgegevens van het ene bureau naar het andere. Op anderhalve meter afstand van elkaar zitten, zoals het kabinet aanraadt: dat gaat hier lang niet overal.

Verpleegkundige Gera Clarkson rondt net het telefoongesprek met een patiënt af. “Wij hebben niet het idee dat je besmettelijk op je werk hebt rondgelopen. Ik bel je later deze week nog even, om te vragen hoe het gaat.” Collega Klazien Scheltens loopt voorbij. “Die huisarts is ook een risicocontact”, verzucht ze over het dossier waar zij mee bezig is. “Ik moet weten wie dat is. Er komt geen end aan.”

De regionale GGD’s spelen een cruciale rol. Hun medewerkers nemen de coronatests af. Ze bellen met patiënten in thuisisolatie om te vragen hoe het met ze gaat. En Clarkson, Scheltens en hun collega’s bellen ook met de patiënt om in kaart te brengen wie hij of zij mogelijk besmet heeft. Als die zelf niet in staat is om te helpen, vragen ze het een naaste.

Als er zorgmedewerkers bij die contacten zijn, belt Clarkson hen. Andere contacten moet de patiënt zelf informeren. “In het begin deden wij dat. Maar dat kan niet meer”, zegt ze. Het werk zou de GGD over de schoenen lopen. Maar, geeft ze toe: “Het is erg druk, maar stiekem ook wel erg leuk. We zijn continu in ontwikkeling.”

Iedereen springt bij

Bij deze relatief kleine GGD is deze ochtend ‘opgeschaald’: alle medewerkers werken nu aan de bestrijding van het nieuwe coronavirus. Zes verpleegkundigen van ‘reizigersvaccinaties’ worden ingewerkt. De secretaresses helpen met het bijhouden van de patiëntdossiers, en vier artsen van buiten springen bij.

Het gaat razendsnel, zegt Ellen Verspui, arts infectieziektebestrijding. “Tot vorige week wist ik nog precies waar alle positief geteste patiënten zaten.” Het knaagt dat ze dat nu moet loslaten. “Vandaag kwamen er zestien bij. Maar mijn collega’s in Brabant lachen als ik zeg dat ik de controle kwijt ben. Daar krijgen ze er elke dag 50.”

De patiënten zelf weten meestal precies wanneer ze ziek werden, zegt Verspui. “Als iemand al kwakkelde is het lastiger, maar vaak is er een scherpe knik in hun gezondheid.” Het onderzoek richt zich op de contacten vanaf dat moment, want het gebeurt zelden dat iemand anderen besmet voor hij zelf gaat hoesten of niezen, stelt Verspui.

Niet de medepassagier

Hoe ver gaat de GGD? Alleen wie van dichtbij of intensief contact heeft gehad met de patiënt, telt mee. Dat zijn bijvoorbeeld huisgenoten, cafévrienden of collega’s die bij de patiënt in de buurt werkten of met hem geluncht hebben. Maar niet de medepassagier in de trein, de collega aan de andere kant van de kantoortuin, of de supermarkt waar hij boodschappen deed.

“Als ik positief getest zou worden, valt u niet onder het contactonderzoek”, zegt Verspui. “Daarvoor is dit contact te vluchtig.” De kans dat uit zo’n ontmoeting een besmetting voorkomt, is volgens haar klein.

Heeft contactonderzoek nog zin, nu het niet  is gelukt de ziekte in te dammen? Van alle besmette patiënten wordt slechts een klein deel getest, en alleen die groep is bij de GGD’s in beeld. Waarom zou je nog tijd steken in het opsporen van hun contacten, als het virus toch vrij rondwaart?

Hoogrisicopatiënten

Daarvoor is een belangrijke reden, stelt Verspui. Juist ouderen en andere coronapatiënten met een kwetsbare gezondheid zijn meestal wel in beeld, omdat zij vaak wel worden getest. “Juist die groep heeft relatief vaak contact met andere hoogrisicopatiënten: hun partner bijvoorbeeld, of mensen op de bridgeclub”, zegt Verspui. “En ze hebben vaak contact met zorgverleners, die op hun beurt weer veel hoogrisicopatiënten zien.”

Alle reden dus om de contacten van die kwetsbare groep te waarschuwen, zodat zij extra waakzaam kunnen zijn, vindt Verspui. Dan snelt ze weg: ze heeft een conference call met verpleeghuisdirecteuren.

Lees ook:

Grootste zorg van ziekenhuizen? Misschien wel het dreigend tekort aan mondkapjes

Ziekenhuizen vrezen een tekort aan mondkapjes. Dus worden wegwerpmaskers langer gebruikt, en hoopt men zelfs op hergebruik.

Zolang Italië niet opknapt, blijft onbekend hoe lang de corona-toestand duurt

Scholen gesloten, cafés en winkels dicht, grenzen op slot. Langzaam dringt het besef door dat Europa nog wel een tijd last zal hebben van het coronavirus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden