Interview Erik Jylling

Betere ziekenhuiszorg: hoe doen de Denen dat?

Erik Jylling, medisch directeur van de Deense gezondheidsregio's. ‘Een kleine groep patiënten moet ver reizen, maar dan krijg je wel de beste zorg.’

Een blik in de toekomst van de Nederlandse ziekenhuizen? Kijk naar Denemarken, zeggen experts. De Deense arts Erik Jylling legt uit.

Niet ieder Nederlands ziekenhuis kan hartoperaties blijven doen, nieuwe knieën blijven zetten en een spoedeisende hulp open houden: daar zijn gezondheidseconomen het over eens. Maar specialisatie in de ziekenhuiszorg gaat in Nederland mondjesmaat en schoksgewijs, gepaard met faillissementen en protesten. Intussen hebben de Denen hun ziekenhuizen de laatste twaalf jaar in relatieve rust hervormd.

Op het Spoedzorgcongres, woensdag in Utrecht, georganiseerd door emeritus-hoogleraar publieke gezondheidszorg Guus Schrijvers, geldt Denemarken als voorbeeld. Volgens Schrijvers heeft dat land de moeilijke keuzes gemaakt die Nederland voor zich uitschuift. Denemarken heeft het land in vijf gezondheidsregio’s gesplitst, met elk een eigen bestuur dat de regie heeft over de zorg. In elke regio hebben de ziekenhuizen de taken onderling verdeeld.

In Nederland werken zorgministers Bruins en De Jonge nog aan een voorzichtige schets voor regionale afspraken in de zorg, die er voor de zomer moet zijn. Erik Jylling, arts en medisch directeur van de koepel van de vijf gezondheidsregio’s in Denemarken, spreekt woensdag in Utrecht. Hij legt uit hoe de Denen hebben ingegrepen.

Wat is er bij u veranderd?

“We hebben de kwaliteit van zorg prioriteit gegeven boven afstand. Onderzoek liet zien dat patiënten met een acuut hartprobleem soms via de eerste hulp in de buurt twee of drie keer verplaatst moesten worden voor ze de juiste hulp kregen. Het is veel zinniger iemand meteen naar het beste ziekenhuis te sturen. Veel ziekenhuizen hebben specialismen afgestoten. En er zijn minder ziekenhuizen: in de jaren tachtig waren het er 128, nu hebben we nog 21 ziekenhuisorganisaties, met vaak meerdere locaties. Op een deel van die locaties is alleen poliklinische zorg. Er is bijvoorbeeld per regio één academisch ziekenhuis met hoogspecialistische zorg. Er zijn nog maar een paar ziekenhuizen die transplantaties doen, of bepaalde typen kanker.”

Dat betekent dat patiënten met kanker soms ver moeten reizen voor behandeling.

“De chemokuur kan bij het ziekenhuis in de buurt, maar voor een meer complexe behandeling moeten mensen uit afgelegen gebieden 200 kilometer reizen. Dat is ook voor de familie vervelend. Maar dat geldt voor een kleine groep patiënten. En dan krijg je wel de beste zorg.”

In Nederland hebben we 85 ziekenhuizen met een spoed-eisende hulp. In Denemarken is dat teruggebracht van 40 naar 21. Hoe hebben jullie dat gedaan?

“We hebben nu een netwerk van traumahelikopters dat heel Denemarken bestrijkt. Op veel plaatsen zijn er ambulances bij gekomen. Dat zijn nu in feite rijdende ziekenhuis-units, met een dokter aan boord. De meeste Denen wonen binnen 100 kilometer van een spoedeisende hulp.”

Hier ligt het erg gevoelig als een ziekenhuis taken zoals spoedzorg verliest. Waren de Denen niet boos?

“Er zijn lokaal wel protesten en politieke discussies geweest. Maar de nationale overheid heeft de afspraken met de vijf regio’s in 2008 in een contract vastgelegd. En mensen hebben kunnen zien dat die deal een succes is. 90 tot 95 procent van de Denen is tevreden tot zeer tevreden over de ziekenhuiszorg.”

In Nederland wordt de taakverdeling tussen ziekenhuizen overgelaten aan de markt. Is dat verstandig? Vorig jaar gingen nog twee ziekenhuizen failliet.

“De markt kan natuurlijk ook een rol spelen, maar linksom of rechtsom moet de overheid de zorg toch reguleren. Bij ons zou een ziekenhuis niet zomaar failliet gaan. De gezondheidsregio zou zo’n ziekenhuis laten opgaan in een ander ziekenhuis.”

Lees ook:

Zo kan het streekziekenhuis gered worden

De IJsselmeerziekenhuizen gingen vorig jaar failliet, en gingen daarna in uitgeklede vorm verder, als dependance van ziekenhuis St Jansdal. Trouw ging kijken in Spijkenisse, waar het ziekenhuis ook afgeslankt werd voortgezet. Specialiseren, het is de redding van het streekziekenhuis.

Bankroet ziekenhuizen is een ramp, vinden patiënten

Patiënten schrokken vorig jaar rot door van het ongecontroleerde faillissement van MS Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden