Adoptiestop

Adoptieouders starten petitie tegen volledige stop op adopties: ‘Je kunt niet alle landen over één kam scheren’

Kinderen in een weeshuis in Wuhu, Oost-China in 2009.  Beeld ANP
Kinderen in een weeshuis in Wuhu, Oost-China in 2009.Beeld ANP

Adoptie uit landen die het wél goed geregeld hebben moet mogelijk blijven, vinden duizenden Nederlanders. Adoptieouders startten een petitie om de algehele adoptiestop terug te draaien. 

Een groep adoptieouders en geadopteerden keert zich tegen de adoptiestop zoals die vorige week werd ingesteld. Zij willen dat deze ‘per direct’ wordt opgeheven. De groep zegt positieve adoptie-ervaringen te hebben en noemt daarom de stop, die volgde op het onderzoek naar misstanden dat de commissie-Joustra vorige week presenteerde, een ‘onaangename verrassing’. 

Nadat ze de handen ineen hadden geslagen, zijn de betrokkenen een petitie begonnen, die inmiddels door ruim 6000 mensen is ondertekend. De ondertekenaars zijn het ermee eens dat adoptie stopt in landen waar misstanden zijn, maar vinden dat het mogelijk moet blijven in landen met zorgvuldige procedures. Ze betreuren dat het besluit om met alles te stoppen ‘op beperkte, slecht onderbouwde en niet-inzichtelijke wijze tot stand is gekomen.’

April 2003: Amerikaanse vrouwen wandelen door een park met hun net geadopteerde Chinese baby's in Guangzhou.  Beeld REUTERS
April 2003: Amerikaanse vrouwen wandelen door een park met hun net geadopteerde Chinese baby's in Guangzhou.Beeld REUTERS

Eerste openlijke verzet

De petitie vormt het eerste openlijke verzet tegen de tijdelijke adoptiestop. Vrijdag liet bemiddelingsorganisatie Wereldkinderen al wel weten ‘geschrokken’ te zijn van de ‘beperkte’ onderbouwing van de stop, omdat de commissie-Joustra geen dossieronderzoek bij hen heeft verricht naar misstanden na 1998. 

De commissie-Joustra, die vorige week maandag haar onderzoek naar de adoptiemisstanden presenteerde, concludeerde dat ‘ongeacht de verschillende contexten misstanden bij interlandelijke adoptie overal voorkomen tot op de dag van vandaag.’ Ook toonde zij aan dat de Nederlandse overheid wist van misstanden en daar weinig  aan deed. 

Karen Gregory Beeld Simone Nijssen
Karen GregoryBeeld Simone Nijssen

De internationale adoptiemarkt wordt door financiële prikkels gedreven, schrijft de commissie, en op die markt komen sociaaleconomische ongelijkheid, armoede en het tot verhandelbaar goed maken van kinderen samen. Zolang dat het geval is, blijven misstanden op de loer liggen, aldus de commissie. 

Karen Gregory, een van de initiatiefnemers van de petitie, wil vooropstellen dat ze het heel erg vindt dat er misstanden zijn geweest. Maar helemaal stoppen met adoptie doet volgens haar geen recht aan de zorgvuldigheid waarmee ouders tegenwoordig adopteren. “Er zijn nu zo veel wetten en regels waar adoptieprocedures aan moeten voldoen.”

Als gevolg van het rapport moeten álle adoptieouders zich nu verantwoorden alsof ze iets verkeerd hebben gedaan, zegt Gregory, zelf adoptiemoeder van twee kinderen uit de Verenigde Staten, waar het gebruikelijk is dat de biologische ouders de adoptieouders uitkiezen, en dat deze tot het laatste moment op hun besluit terug kunnen komen. “Je kunt niet alle landen over één kam scheren, veel adopties lopen wel goed en volgens de regels.”

‘Geen garantie voor waterdicht systeem’

De petitie gaat voorbij aan het voornaamste argument van de commissie om een adoptiestop te adviseren, vindt jurist Dewi Deijle van stichting My Roots, die opkomt voor geadopteerden uit Indonesië. Namelijk: het systeem achter adoptie, dat fraudegevoelig is en waarin het moeilijk te controleren is of er in het land van herkomst misstanden voorkomen.

“Zolang je geen garantie kunt geven dat het systeem waterdicht is, is het misschien wel de beste oplossing om er gewoon mee te stoppen. Wat ik heel frustrerend vind, is dat uit de petitie vooral het eigenbelang van wensouders spreekt. Er staat niet: wat heftig dat geadopteerden zich bedrogen voelen”, zegt Deijle.

“Een kleine groep geadopteerden heeft een enorm trauma opgelopen – dat betwijfel ik niet – maar dat hoeven ze niet op alle adopties te projecteren”, zegt adoptiemoeder Gregory. Uit een peiling die het CBS voor de commissie-Joustra uitvoerde, blijkt dat 70 procent van de geadopteerden blij is met de adoptie, voert ze aan. 

Adoptie moet blijven bestaan, vindt Gregory, voor kinderen die geen of weinig alternatief hebben. Ze noemt de vele Amerikaanse kinderen met een belaste ontstaansgeschiedenis die jarenlang moeten wachten voor ze in een pleeggezin terecht kunnen, of Chinese kindjes met een schisis die daardoor niet geadopteerd worden in eigen land. 

“Adoptie is heel natuurlijk”, zegt Gregory. “In de natuur worden beestjes die geen moeder hebben ook door een ander opgevoed. Ik wil mijzelf niet op de borst kloppen, mijn kinderen hoeven mij niet dankbaar te zijn, nee, ík ben de biologische ouders dankbaar dat wij voor hen mogen zorgen.”

Lees ook: 

Geadopteerden ervaren een rouw die onaf is. ‘De rouw die wij voelen past bij vermissing.’

Psychotherapeut Daksha van Dijck werd als baby zelf onder onduidelijke omstandigheden geadopteerd uit India. 

Snoeihard rapport doet adoptieouders pijn: ‘Alsof ik onderdeel ben van een crimineel circuit’

In de jaren zeventig adopteerden Hans Walenkamp en zijn vrouw Ina drie kinderen uit Colombia, Korea en Suriname. Het snoeiharde rapport over de rol van de overheid bij adoptiemisstanden doet hem pijn. ‘Beter hadden wij, in die tijd, niet kunnen handelen.’

Voor een kind is het leven in een tehuis altijd nog erger dan adoptie

De misstanden in de procedures zijn ernstig, maar stoppen met adoptie is niet in het belang van de kinderen, meent Marinus van IJzendoorn, hoogleraar pedagogische wetenschappen aan de Erasmus universiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden