Genetica

Zelfs in het DNA wedijveren man en vrouw met elkaar, blijkt uit onderzoek naar stieren

Een Hereford-stier tijdens een veeshow in Engeland.  Beeld Reuters
Een Hereford-stier tijdens een veeshow in Engeland.Beeld Reuters

Trots presenteerden Amerikaanse wetenschappers woensdag de genetische code van een Hereford-stier. Het DNA van dit klassieke Engelse runderras blijkt de voorkeur voor mannelijk nageslacht niet onder stoelen of banken te steken.

Dat was te zien in het Y-chromosoom van de pezige roodbruine runderen. Y is het geslachtschromosoom dat alleen mannen hebben – vrouwen hebben het andere geslachtschromosoom, X, in duplo. Het Y-chromosoom van de Hereford bleek talloze kopieën te bevatten van bepaalde testisgenen, veel meer kopieën dan nodig zijn om nageslacht de mannelijke kant op te sturen. Later zagen ze echter dat ook de X-chromosomen een aantal van die kopieën met zich meedroegen. Die hebben daar eigenlijk niets te zoeken. Dat ze er toch zijn, duidt volgens de onderzoekers op een genenwedloop.

In de evolutie is het Y-chromosoom later ontstaan dan het X-chromosoom. “En als je eenmaal een X- en een Y-chromosoom hebt, heb je meteen een basis voor conflict”, schrijft David Page, een van de onderzoekers. Page vermoedt dat het veelvuldig kopiëren van die testisgenen het Y-chromosoom helpt om in de geslachtscellen terecht te komen en dus in – mannelijk! – nageslacht. Om dit concurrentievoordelen te pareren heeft het X-chromosoom ook wat van die kopieën opgenomen, hoewel de testisgenen daar geen enkele functie hebben.

Eigenbelang van chromosomen

Het is een egoïstische competitie tussen het X- en het Y-chromosoom, zegt Page. Egoïstisch omdat beide chromosomen alleen hun eigen belang lijken na te streven, niet dat van hun eigenaar. Het Hereford-rund, noch enig ander dier, heeft baat bij een scheve sekseverdeling en een overschot aan mannen (of vrouwen). Al is niet uit te sluiten dat in de mensenwereld de meningen daarover verdeeld zijn.

Lees ook:

Mogen wij het werk van de schepper corrigeren? Christenen, moslims en joden over knippen in DNA

Mag je een ongeneeslijke ziekte wegknippen uit het DNA van een embryo? Vanuit joods en islamitisch perspectief blijkt DNA minder heilig dan voor christenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden