Onderzoek

We vertrouwen de zelfsturende auto pas als hij net als een mens rijdt

Een zelfrijdende auto over de A2.   Beeld ANP
Een zelfrijdende auto over de A2.Beeld ANP

Een zelfsturende auto moet net zo rijden als wij. Onderzoek laat zien dat mensen zo’n robot pas vertrouwen als die geen automatische piloot is, maar kan reageren als een mens, en zich aanpast aan een verkeerssituatie zoals een mens zou doen. Maar ja, perfect rijdt die mens zelf bepaald niet. Hij zit bijvoorbeeld nooit precies midden in zijn rijstrook; zorgt alleen dat hij binnen de lijnen blijft.

In een promotieonderzoek aan de TU Delft ging Sarvesh Kolekar op zoek naar een manier om die menselijke eigenschappen in de machine te krijgen. Het resultaat publiceerde hij deze week in vakblad Nature Communications, samen met zijn begeleiders Joost de Winter en David Abbink.

Risicolandschap

Wat de mens achter het stuur waarneemt, is een risicolandschap. De vorm van dat landschap wordt bepaald door obstakels (berm, bomen) en de risico-inschatting van de chauffeur (het water rechts is gevaarlijker dan het gras links). Dat risicolandschap kun je in een wiskundige formule gieten. Dat heeft Kolekar gedaan. Vervolgens heeft hij een menselijke proefpersoon in een rijsimulator gezet om de variabelen in zijn formule nauwkeurig af te stellen. Daarna heeft hij het gedrag van zijn formule vergeleken met experimentele gegevens van menselijk rijgedrag die in de wetenschappelijke literatuur te vinden zijn.

Resultaat: de machine gaat inderdaad menselijk gedrag vertonen. Hij gaat bijvoorbeeld scherper de bochten in sturen, harder rijden als de weg breder wordt, en ruim om geparkeerde auto’s heen. Hij houdt de risico’s van zijn rijgedrag binnen de perken, zoals de mens dat doet.

Verkeerde rijbaan

Daarmee is aangetoond, zeggen de Delftse onderzoekers, dat je de risicogewaarwording van menselijke chauffeurs in wiskunde kunt vertalen, en kunt gebruiken voor de ontwikkeling van zelfsturende auto’s.

Niet dat dit algoritme nu meteen kan worden ingebouwd. Het is een basisversie, met kinderziektes. Zo combineert hij snelheid, stuurhoek en afstand in een prima inhaalmanoeuvre, maar vergeet hij terug te gaan naar de rechterbaan; rijdend op de linkerbaan ziet hij pas gevaar als er een tegenligger komt.

Lees ook:

Hoe ethisch kan de zelfrijdende auto eigenlijk zijn?

Zelfrijdende auto’s zullen ooit heel gewoon zijn. Dat brengt veel gemak en efficiëntie met zich mee, maar ook morele problemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden