Wetenschap

Wat doe je tegen haat op internet? De wiskunde weet raad

Beeld REUTERS

Haatnetwerken die zich online verspreiden, kunnen het beste worden bestreden door er wiskunde op los te laten.

Toen Facebook alle communicatie van en over de Ku Klux Klan (KKK) in de ban deed, in 2009, bleven er zestig KKK-groepen actief op VK, de Russische evenknie van Facebook. Leden van die groepen zaten onder meer in de Oekraïne. En toen Oekraïne VK verbood, verhuisden die hun activiteiten naar Facebook. Maar dan onder een vlag waarop KKK in cyrillisch schrift geschreven was, waarmee ze door de mazen van Facebooks net wisten te komen.

Groepen die online haat verspreiden zijn flexibel, laten Amerikaanse computerwetenschappers zien in vakblad Nature. In hun dynamiek lijken ze op moleculen die chemische bindingen aangaan. Als je ze ook zo gaat bekijken en wiskundig beschrijven kun je ontdekken wat de beste manier is om ze te bestrijden. En die beste manier begint niet bij Facebook.

Als je een heel groot haatcluster, bijvoorbeeld op Facebook, platlegt zal zijn rol snel worden overgenomen door clusters die iets kleiner waren. Er zijn betere manieren. De onderzoekers komen tot vier strategieën, die afhankelijk van wettelijke mogelijkheden en politieke wensen kunnen worden toegepast.

Richt niet alle pijlen op het grootste platform maar ga voor een paar kleinere clusters, is de eerste strategie. Die zijn talrijker en relatief makkelijk te vinden, en zij voeden de grote online-groepen. Als je leden van die middengroep het zwijgen kunt opleggen, vallen ook de grote haatclusters droog.

Strategie twee zegt dat je een beperkt aantal gebruikers moet aanpakken. Die moeten willekeurig zijn gekozen en niet allemaal op hetzelfde platform zitten. Dat maakt de operatie minder opvallend en voorkomt opstanden en tegenacties van een hele groep. Het wegnemen van willekeurig gekozen verbindingen kan een netwerk flink verzwakken.

De derde strategie maakt gebruik van vrijwilligers die zich organiseren in antihaatclusters, contact gaan zoeken met de haatclusters en in debat gaan om die te neutraliseren.

De vierde strategie die uit de wiskunde kwam bovendrijven voedt de netwerken met concurrerende opvattingen. De Amerikaanse onderzoekers zagen onder KKK-aanhangers bijvoorbeeld twee heel verschillende opvattingen over Europa: het ene KKK-kamp wil een sterk Europa geleid door een nieuwe Hitler, het andere kamp wijst iedere Europese eenwording af. Gooi daar nog een derde visie tussen over Europa en de haatzaaiers raken verward, voorspellen de onderzoekers.

Lees ook:

Een kleine website, maar groot in rechts-extremisme

8chan werd door rechts-extremisten gebruikt om terreurdaden aan te kondigen. Is de site zonder regels de ultieme plek voor de vrijheid waar internet ooit voor bedoeld was of is het tijd die utopie definitief te vergeten? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden