Promovendi

Waarom het experiment met beurspromovendi onder druk staat

Beeld Maus Bullhorst

Twee Groningse faculteiten stoppen tijdelijk met de proef om jonge onderzoekers een beurs te geven in plaats van salaris. Ze luisteren daarmee naar de toenemende kritiek op het experiment.

Het experiment met studentpromovendi die via een beurs verbonden zijn aan de universiteit staat onder druk. De faculteiten rechtsgeleerdheid en wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) hebben besloten tijdelijk geen studentpromovendi meer in dienst te nemen.

De toenemende kritiek op het ­experiment heeft daar volgens Pauline Westerman aan bijgedragen. “We nemen de klachten serieus”, zegt Westerman, directeur van de Groningen Graduate School of Law. De faculteit neemt in ieder geval ­gedurende één jaar geen studentpromovendi in dienst. “Dat kan omdat er extra geld is vrijgemaakt waardoor het aantal van acht promotieposities op peil blijft.” Het besluit geldt niet voor buitenlandse promovendi die in het thuisland een lage beurs ontvangen. Zij kunnen in het kader van het experiment hun beurs blijven aanvullen tot het Nederlandse niveau.

Minder rechten dan promovendi met een arbeidscontract

Het experiment loopt al sinds 2016 en had als doel het aantal promovendi te vergroten. Beurspromovendi krijgen 1800 euro per maand als beurs, niet als salaris, en hebben minder rechten dan promovendi met een arbeidscontract. Vorig jaar kondigde minister Van Engelshoven nog aan het experiment te willen voortzetten tot 2021.

Anders dan andere universiteiten maakt de RuG veel gebruik van het programma: ze heeft via deze constructie 850 studentpromovendi in dienst. De komende drie jaar wil de RuG dat aantal nog eens uitbreiden met 650 plekken; ze heeft daartoe een aanvraag ingediend. Het feit dat twee faculteiten het experiment nu (tijdelijk) stopzetten, verandert volgens een woordvoerder van de universiteit niets aan die beslissing.

“Wij vinden het wenselijk dat promovendi zoveel mogelijk dezelfde status hebben”, reageert Han Thomas Adriaenssen van wijsbegeerte. Daarom neemt de faculteit geen studentpromovendi meer in dienst en stelt ze vanaf dit jaar twee plekken beschikbaar voor werknemerpromovendi in plaats van de eerdere vier voor beurspromovendi.

‘Het kan ervoor zorgen dat je de eigen studenten langer aan je bindt’

Of de faculteit rechten definitief afscheid neemt van studentpromovendi, kan Westerman niet zeggen. Ze wijst op de voordelen. “Het experiment kan ervoor zorgen dat je de eigen studenten langer aan je bindt, waardoor ze niet voortijdig verdwijnen naar een advocatenkantoor in Amsterdam. Dat is zeker voor een ­faculteit als de onze belangrijk. Het is lastig om hier in het noorden sollicitanten te werven.”

Tegelijkertijd begrijpt Westerman de bezwaren en die heeft ze achteraf onderschat, zegt ze. Studentpromovendi geven soms net zoveel onderwijs als collega’s met een contract, terwijl dat niet de bedoeling was van het experiment.

Westerman: “Onze faculteit is onderwijsgeoriënteerd. Als je dan ­tegen een bepaalde groep promovendi zegt: je hoeft alleen onderwijs te geven als je dat echt zelf wilt, dan is er een risico dat ze niet voor vol worden aangezien. Wat is dan nog ‘echt zelf willen’?”

Het zijn precies deze bezwaren waarvoor studentpromovendi, vakbonden en het Promovendi Netwerk Nederland (PNN) onlangs in een ­manifest aandacht vroegen. Want in werkelijkheid verschillen de werkzaamheden tussen de groepen promovendi amper. De bonden en PNN willen daarom dat het experiment stopt en eisen compensatie voor de verrichte arbeid.

Het manifest is inmiddels 1075 keer ondertekend, waarvan 239 keer door beurspromovendi van de RuG. Vandaag wordt het aangeboden aan de Tweede Kamer, in de hoop dat ook de Kamer inziet dat het experiment ‘problematisch is’, aldus PNN.

Lees ook: 

Beurspromovendi eisen dezelfde rechten als onderzoekers in dienst

Als tweederangs onderzoekers worden ze behandeld, stellen studentpromovendi vandaag in een manifest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden