Studenten uit Delft en hun piloot trainen met het exoskelet.

Nieuws Robotica

Studenten van de TU Delft helpen mensen met een dwarslaesie weer te lopen

Studenten uit Delft en hun piloot trainen met het exoskelet. Beeld ANP

Een exoskelet van studenten aan de TU Delft helpt mensen met een dwarslaesie weer te lopen. 

“Met dit pak loop je zo een uur rond”, zegt Sjaan Quirijns, die al ­negentien jaar in een rolstoel zit. Een team van 23 studenten van de TU Delft presenteerde dinsdag een nieuw exoskelet, de March IV. Met dit bionische skelet kan Quirijns opstaan, lopen en zelfs traplopen – ondanks een complete dwarslaesie, waardoor haar benen niet meer werken. Het is de vierde keer dat een Delfts team zo’n pak ontwerpt.

Tijdens de Cybathlon in Zürich in mei neemt het Delftse team het op tegen vijftien teams. De Cybathlon is een internationaal toernooi voor mensen met een handicap. Met bionische protheses moeten ze zo snel mogelijk een parcours zien af te leggen. Vorig keer won Delft het kampioenschap.

Deelnemers, piloten genoemd, moeten tijdens de race onder andere zitten en opstaan, traplopen en bekers stapelen. Dat vergt grote lichamelijke inspanning en een goede conditie. Quirijns heeft die ondanks haar beperking op peil gehouden. Zo beklom ze twee keer de Alpe d’Huez op de handfiets.

Sjaan Quirijns, piloot van team-Delft. Beeld ANP

Bewegingsvrijheid

Nieuw aan het pak dit jaar is onder andere de heup, die zijwaarts kan stappen. “Ieder jaar biedt het pak meer bewegingsvrijheid, wat betekent dat Sjaan nu al natuurlijker loopt dan vorig jaar”, zegt Nikki Gerritzen, een student. Quirijns beaamt dat: “Ik loop nu veel makkelijker door een deur, omdat ik bij het openen een stap opzij kan zetten om ruimte te maken voor de deur.”

Quirijns en het team trainen twee keer per week, soms een paar uur, soms een halve dag. Gerritzen: “Sjaan oefent de obstakels en wij monitoren de computercode. Het lastige is dat je een robot ontwerpt met een mens erin. We werken nauw samen met Sjaan, omdat zij als enige aanvoelt hoe het pak loopt. Werkt het niet, dan kan zij zeggen: jongens dit werkt zo niet.”

Code herschrijven

Soms hangt er een draadje los, maar het kan ook zijn dat er een nieuw onderdeel bij moet, of dat een deel van de code moet worden herschreven. Gerritzen vindt het de moeite waard. “Het is geweldig als Sjaan bij de training zegt: wat loopt-ie toch fijn. Daar doe je het voor.”

Of het team volgend jaar weer wint? “Natuurlijk”, zegt Quirijns vastberaden. “Maar daar gaat het niet alleen om. Je bent er ook om kennis uit te wisselen. Leuk als je wint door die ene vernieuwing, maar net zo leuk als andere teams volgend jaar diezelfde vernieuwing hebben toegepast op hun skelet. Je hebt hetzelfde doel voor ogen.”

Voorlopig vervangt het exoskelet de rolstoel niet, denkt Quirijns. “Het is nog niet praktisch genoeg. Je kan er bijvoorbeeld niet zelfstandig mee rondlopen.” Volgens Gerritzen ligt het er ook aan wat je verwacht. “Je kunt het ook zien als hulpmiddel naast je rolstoel. Sommigen zijn al blij als ze eindelijk weer even staan.” Quirijns kan zich dat voorstellen, maar: “Tot ik er onafhankelijk mee overweg kan, hoef ik er geen.”

Box
Het exoskelet werkt via een computer die op de rug is bevestigd. Het besturingssysteem zit in het handvat van een van de krukken die Quirijns gebruikt om haar evenwicht te bewaren. Op een menuscherm kan ze kiezen uit de opties zitten, opstaan, lopen en traplopen. In de schoenzolen zitten druksensoren die gegevens verzamelen over het evenwicht van de gebruiker. Met die data kan het pak in de toekomst mogelijk zelf de balans van de gebruiker reguleren.

Lees ook: 

Gert-Jan Oskam (35) is het bewijs: lopen na een dwarslaesie is mogelijk
Een 35-jarige patiënt van de Sint Maartenskliniek in Ubbergen die zeven jaar geleden een dwarslaesie kreeg, loopt weer. Met krukken en slechts enkele tientallen meters, maar hij bewijst wat slimme technologie samen met menselijk herstelvermogen kan doen. 

Broek met elektroden brengt verlichting bij een dwarslaesie
Een dwarslaesie krijgen zet je leven op zijn kop. De meest voorkomende klacht is decubitus, een vervelende doorligwond die maar moeizaam geneest en makkelijk terugkeert. Wat is hiertegen te doen, vraagt een lezer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden