Wetenschap

Roken vergroot de kans op psychische aandoeningen

Beeld Lex van Lieshout, ANP

Psychiatrische patiënten roken meer dan gemiddeld. Maar doen ze dat omdat ze een psychische aandoening hebben of hebben ze die aandoening omdat ze veel roken? Vooral dat laatste; roken vergroot de kans op psychische aandoeningen zoals bipolaire stoornis.

Dat concludeert arts-onderzoeker Jentien Vermeulen uit een studie van het Amsterdam UMC, waar zij werkt, en de universiteit van Bristol. Uit eerder onderzoek waren al vermoedens gerezen dat roken kan bijdragen aan het ontstaan van psychische aandoeningen, zoals schizofrenie en depressie. Maar in onderzoek is het vaak lastig om te zien of er enkel een statistische relatie is tussen roken en psyche of dat er werkelijk een oorzakelijk verband is.

Vermeulen en haar collega’s gingen dat na voor bipolaire stoornis, door de gegevens van enkele tienduizenden patiënten uit Europa, Noord-Amerika en Australië te vergelijken met hun rookgeschiedenis. Analyse van die berg data wees uit dat roken de kans op bipolaire stoornis vergroot met een factor 1,5 tot 2, rapporteren ze vandaag in The British Journal of Psychiatry. Omgekeerd bleek een bipolaire stoornis niets te zeggen over de kans dat iemand rookt. Dat maakt op zijn minst aannemelijk dat de relatie een oorzakelijke is, concludeert Vermeulen. 

Negatieve effecten

Het is bekend dat roken invloed heeft op de hersenen en dat het de cognitieve vermogens geen goed doet. Nu blijkt het effect van roken zich uit te strekken tot het risico van ernstige psychische aandoeningen. Het effect van tabak is vergelijkbaar met dat van zware stress en van (hard)drugs. Tabak, zegt Vermeulen, kan worden bijgeschreven in de lijst waarop cannabis, cocaïne en opiaten staan.

In de psychiatrie wordt wel gedacht dat roken patiënten kan helpen te leven met hun aandoening en bij hun herstel. Die gedachte bestreed Vermeulen in een eerdere publicatie in vakblad The Lancet. Volgens de arts-onderzoekers is er geen enkel bewijs dat herstel van psychische aandoeningen wordt bevorderd door roken. Integendeel; tabak heeft ook op psychiatrische patiënten vooral negatieve effecten. Met het oog op hun herstel zouden artsen hen juist moeten aanmoedigen te stoppen, aldus Vermeulen. 

Lees ook:

Een psychiatrisch patiënt wordt nooit meer de oude

De herstelbeweging zet ervaringsdeskundigen in voor het herstel van psychiatrische patiënten. Filosoof Awee Prins, zelf óók ervaringsdeskundige, juicht dat toe, maar het doel - beter worden - niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden