Coronavirus

Oxford-vaccin moet op de rem door een ziek proefpersoon. ‘Dit is juist teken van zorgvuldigheid’

Het AstraZeneca-kantoor in Cambridge. Beeld AP
Het AstraZeneca-kantoor in Cambridge.Beeld AP

Het veelbelovende corona-vaccin van AstraZeneca en Oxford Universiteit is tijdelijk gestopt, omdat een proefpersoon uit het Verenigd Koninkrijk onverklaarbaar ziek is.

Het zou dit najaar afgerond zijn, maar het vergevorderde onderzoek naar het coronavaccin van AstraZeneca en de Universiteit van Oxford is voorlopig stopgezet. Dat meldt gezondheidswebsite Stat News. Eén van de proefpersonen in het Verenigd Koninkrijk is onverklaarbaar ziek geworden, laat de Britse farmaceut in een verklaring weten.

Een ingewijde laat aan de New York Times weten dat de participant een ontstoken ruggenmerg heeft. Of het een bijwerking van het vaccin betreft, is niet duidelijk. AstraZeneca zegt in een reactie dat individuele ziekteverschijnselen in grootschalige proeven kunnen voorkomen, en dat die zorgvuldig moeten worden onderzocht. Het bedrijf noemt het een ‘routinehandeling’, en zegt eventuele vertragingen van het onderzoek zoveel mogelijk te willen voorkomen.

Dat een vaccinproef om deze reden op de rem trapt, is niet uitzonderlijk, zegt Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie van het UMC Groningen: “Het gebeurt met enige regelmaat. En hoe meer deelnemers je inent, hoe groter de kans dat er iets met een deelnemer gebeurt.” Aan de studie van Oxford doen momenteel 50.000 deelnemers wereldwijd mee.

Verzwakt verkoudheidsvirus

De verschijnselen kunnen met het vaccin te maken hebben, aldus de hoogleraar, maar dat hoeft zeker niet. Voor het kandidaat-vaccin wordt een verzwakt verkoudheidsvirus gebruikt dat normaal onder chimpansees voorkomt, weet Huckriede. “Dat virus wordt wel vaker voor klinische studies gebruikt, en normaal gesproken hoort het bij mensen geen klachten te geven.” Als de klachten een bijwerking zijn van het vaccin, noemt Huckriede dat een zeldzaamheid.

Er is veel hoop op het Oxford-vaccin gevestigd: de Europese Commissie wil eind dit jaar 30 miljoen doses inkopen. Naar verwachting zou de studie in november klaar zijn en zouden de eerste spuitjes begin volgend jaar de deur uitgaan. Het is de vraag of dat nog gaat lukken.

“Het onderzoek zal zeker enkele weken kosten,” schat Huckriede in. Daarbij moet eerst gekeken worden of de patiënt het placebo kreeg of het vaccin zelf. “Vaak weten de onderzoekers dat niet tijdens de studie; normaliter wordt dit aan het einde van de rit pas bekend.”

Er is veel haast om een vaccin zo snel mogelijk rond te krijgen. Is de ingelaste pauze een teken van een overhaast proces? Nee, zegt Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie van het Amsterdamse UMC. “Mensen maken zich daar wel zorgen over, of de kantjes er niet vanaf gelopen worden. Maar dit is juist een teken van zorgvuldigheid. Ik hoop dat ze alles uit de handen laten vallen om te onderzoeken wat hier is gebeurd om een zo veilig mogelijk vaccin te maken. En dat kost nu eenmaal tijd.”

Lees ook:

Welke vaccins en medicijnen liggen er klaar voor 2021?

Begin 2021 zal er een vaccin zijn, maakte het kabinet deze week bekend. Zal de wereld dan weer zijn als voor 2020? En hoe staat het met de ontwikkeling van medicijnen en vaccins?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden