null Beeld

ColumnJan Beuving

Ordenen kan op talloze manieren (maar als u nummer 5 zelf heeft ontdekt, bent u eigenlijk niet helemaal goed snik)

Jan Beuving

I

De dichter K. Schippers schreef ooit de iconisch geworden woorden ‘Als je goed / om je heen kijkt / zie je dat alles / gekleurd is.’ Kan zo wezen, maar mijn ervaring is toch vooral:

Als je goed om je heen kijkt, zie je dat alles geordend is.

Die zin is syntactisch geordend, zodat de betekenis zo duidelijk mogelijk is. Maar dat ordenen kan op talloze andere manieren. Hieronder ziet u er twaalf. Opdracht: vind uit welke ordening steeds is gebruikt om de hoofdzin te herschikken. (Om slapeloze nachten te voorkomen, staan de antwoorden onderaan deze column.)

01. alles als dat geordend goed heen is je je je kijkt om zie

02. is je je je om als dat zie goed heen alles kijkt geordend

03. goed geordend zie je je je om heen alles is als dat kijkt

04. geordend goed alles heen als dat je je je om zie is kijkt

05. alles dat heen je je is je kijkt als geordend goed om zie

06. is geordend zie kijkt om alles je je als dat goed heen je

07. kijkt geordend alles dat goed als heen is je je je zie om

08. geordend alles goed heen zie als dat is je je je kijkt om

09. geordend kijkt alles als dat goed heen is je je je om zie

10. je je je alles als dat geordend goed heen is kijkt om zie

11. je je je dat is om goed als heen zie alles kijkt geordend

12. is geordend alles dat je zie kijkt heen je om goed je als

II

Ordenen is niet altijd makkelijk. Hieronder twaalf verzamelingen; zet daarvan de woorden maar eens in de goede volgorde (van dik naar dikst, groot naar grootst, etc.):

8. gezet – corpulent – dik – volslank – aan de maat – mollig – zwaarlijvig – gevuld – vet – moddervet – volumineus – fors

3. fors – groot – kolossaal – reusachtig – immens – enorm – gigantisch

1. dun – mager – graatmager – rank – ingevallen – vel over been – uitgemergeld – spichtig – slank

11. kanaal – rivier – beek – stroompje – watertje – sloot – vliet – kreek – vaart

9. dadelijk – zo meteen – binnenkort – aanstonds – flux – seffens – straks

10. snel – vlug – gauw – rap – ras – als de bliksem – als de brandweer – ijlings – vlot

12. daarstraks – zojuist – net – zonet – daarnet – goudrenet – pas – zo-even – onlangs – laatst

2. koud – frisjes – fris – ijskoud – guur – kil – koel – steenkoud – rillerig – waterkoud – Sluiskil

4. verzengend – drukkend – warm – heet – snikheet – bloedheet – witheet

5. witheet – kwaad – woedend – ziedend – boos – woest – teleurgesteld – nijdig – razend – pissig – gebelgd – geduitserd

6. rood – donkerrood – dieprood – bloedrood – vuurrood – bordeauxrood – felrood – wijnrood – tijgerbrood – lichtrood

7. gifgroen – mosgroen – grasgroen – groen – donkergroen – lichtgroen – zachtgroen – smaragdgroen – legergroen – Hendrik Groen – mintgroen – olijfgroen

Oplossingen van I: 1. op alfabet; 2. op woordlengte (en alfabetisch, als twee woorden een gelijk aantal letters hebben. Bij gelijke waarde altijd voor alfabetische volgorde gekozen); 3. op alfabet vanaf de laatste letter; 4. op aantal volledig omsloten ruimtes in de letters van het woord (een g heeft er twee, een e 1 en een n 0 – geordend heeft dus waarde 7, goed 5, alles 2, etc.) (als u dit zelf heeft ontdekt, verdient u een schouderklopje); 5. op aantal letters van het woord na dat woord in de hoofdzin. Dus goed = 2 (want daarna komt om), en alles = 8 (geordend), waarbij ik het eerste woord als woord na het laatste reken, dus is = 3 vanwege als aan het begin (als u dit zelf heeft ontdekt, bent u eigenlijk niet helemaal goed snik); 6. op aantal letters van het woord vóór dat woord in de hoofdzin; 7. op aantal letters (per woord) met stokken, lussen, punten of staartjes. Dus om = 0, maar kijkt = 5; 8. op aantal klinkers per woord; 9. op aantal medeklinkers per woord; 10. op aantal keer dat het woord voorkomt in de hoofdzin; 11. op alfabetische woordwaarde oplopend (a=1, b=2, etc.); 12. op de omgekeerde volgorde van de hoofdzin.

Jan Beuving is wiskundige en cabaretier. Hij speelt in zijn column met natuurwetenschappen en taal. Eerdere columns van Jan Beuving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden