Spinoza- en Stevinpremies

Onderscheidingen voor onderzoekers naar ‘buitenaards leven’ en elementaire deeltjes

 Ignas Snellen Beeld Studio Oostrum
Ignas SnellenBeeld Studio Oostrum

Zes wetenschappers krijgen ieder de prestigieuze prijs van 2,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Thea Hilhorst, Klaas Landsman, Corné Pieterse en Ignas Snellen ontvangen dit jaar de Spinozapremie, Tanja van der Lippe en Bas Bloem de Stevinpremie. Dit zijn de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. Het geld mogen de onderzoekers naar eigen invulling uitgeven aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten waarbij hun kennis wordt benut.

Willem Schoonen

Lees naast onze interviews met Thea Hilhorst en Corné Pieterse hieronder over het onderzoek van de overige winnaars.

Ignas Snellen

De Spinozacommissie hoopt dat Ignas Snellen (1970) met de hem toegekende premie nieuwe bijdragen zal kunnen leveren aan de zoektocht naar sporen van buitenaards leven. Dat is vaak de betoverende draai die wordt gegeven aan Snellens onderzoeksgebied: exoplaneten. De Leidse hoogleraar observationele astrofysica heeft in zijn loopbaan methoden en instrumenten ontwikkeld om planeten waar te nemen buiten ons zonnestelsel. Planeten die draaien om een andere ster dan de onze. De technieken zijn inmiddels zo ver ontwikkeld dat het niet alleen mogelijk is om exoplaneten te vinden – wat inmiddels in groten getale is gebeurd – maar ook te zien hoe hun atmosfeer is samengesteld. En wie weet, wordt er een planeet ontdekt die geschikt zou zijn voor het soort leven dat we op aarde kennen.

Klaas Landsman Beeld Studio Oostrum
Klaas LandsmanBeeld Studio Oostrum

Klaas Landsman

Klaas Landsman (1963) wordt door de Spinozacommissie, die hem zijn premie heeft toegekend, omschreven als een “visionair die al decennia voor de troepen uitloopt”. Hij heeft baanbrekend onderzoek gedaan op het grensvlak van wiskunde en natuurkunde, en combineert dat met groot inzicht in de fundamenten, geschiedenis en filosofie van de fysica. Landsman is hoogleraar mathematische fysica aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In veel van zijn onderzoekswerk zit de ambitie om de klassieke natuurkunde, de natuurkunde van vallende appels, biljartballen en hun bewegingswetten, te verenigen met de kwantummechanica, die het spookachtige gedrag van elementaire deeltjes beschrijft.

Bas Bloem Beeld Studio Oostrum
Bas BloemBeeld Studio Oostrum

Bas Bloem

Bas Bloem krijgt een Stevinpremie voor de manier waarop hij bruggen weet te slaan tussen wetenschap en patiënten en hun familie. En dan gaat het om parkinsonpatiënten. Bloem (1967) is hoogleraar neurologische bewegingsstoornissen aan het Radboudumc in Nijmegen. Bloem maakte naam met onderzoek naar freezing, een plotse hapering in het lopen, en naar compensatiestrategieën die parkinsonpatiënten blijken te hebben. Belangrijk voor deze Stevinpremie is ParkinsonNet, waarvoor Bloem de basis legde. ParkinsonNet is een netwerk van 3500 zorgverleners, van neurologe en fysiotherapeuten tot verpleegkundigen en maatschappelijk werkers die de parkinsonpatiënt zorg op maat kunnen leveren. Het model kreeg internationaal navolging.

Tanja van der Lippe Beeld Studio Oostrum
Tanja van der LippeBeeld Studio Oostrum

Tanja van der Lippe

Balans tussen werk en privé is het grote thema van Tanja van der Lippe. De Stevincommissie noemt haar een pionier die nieuw terrein blootlegde door organisaties en families niet als afzonderlijke entiteiten te beschouwen, maar hun verbondenheid centraal te stellen. Van der Lippe (1963) is hoogleraar sociologie aan de Universiteit Utrecht. Ze onderzoekt niet alleen, maar adviseert organisaties ook over een duurzame inzet van hun medewerkers. En ze stond aan de wieg van het platform de Future of Work, met vertegenwoordigers uit industrie, overheid en wetenschap. Van der Lippe wordt geprezen voor de manier waarop ze haar wetenschap toegankelijk maakt voor een breed publiek, onder meer in talloze podcasts, en een boek: Waar blijft mijn tijd.

Lees ook:

Thea Hilhorst reisde door oorlogsgebieden, werd beroofd en voor spion aangezien

Humanitaire hulp was lange tijd een kwestie van doen, niet van evalueren. Dankzij Thea Hilhorst, die de NWO-Spinozapremie ontvangt voor uitmuntend onderzoek en kennisbenutting, is het nu een gerespecteerd vakgebied.

Corné Pieterse: De plant kan zijn eigen hulptroepen optrommelen

De landbouw heeft zijn gewassen te veel gepamperd, zegt Corné Pieterse. Daardoor zijn ze verleerd zich te verdedigen tegen ziektes. Hij wil die natuurlijke afweer herstellen. En krijgt een NWO-Spinozapremie, een prijs voor uitmuntend onderzoek en kennisbenutting, om dat te doen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden