Astrofysica

Mysterieus ruimte-object ’Oumuamua toch niet van buitenaardse wezens, maar brok bevroren stikstof

Tekening van pannenkoekvormige ’Oumuamua.  Beeld Artist’s impression: William Hartmann
Tekening van pannenkoekvormige ’Oumuamua.Beeld Artist’s impression: William Hartmann

Het vreemde object dat in 2017 het zonnestelsel doorkruiste, was geen buitenaards ruimteschip, zoals Harvard-professor Avi Loeb eerder dacht. Het was een brokstuk van een Pluto-achtige planeet.

Oktober 2017 ontdekten astronomen een ruimteobject dat zich met grote snelheid langs de hemel bewoog. Het was de eerste keer dat een bezoeker van buiten het zonnestelsel werd waargenomen. En wat voor een bezoeker. Het object moest een vreemde vorm hebben – langwerpig als een sigaar of plat als een pannenkoek, het reflecteerde opvallend veel licht en het versnelde, alsof het een komeet was. Zij het dat het nauwelijks een kenmerkende kometenstaart had.

Het lukte wetenschappers niet om een sluitende verklaring voor alle waarnemingen te bedenken. De Amerikaanse astrofysicus Avi Loeb kwam toen met een alternatieve hypothese: ’Oumuamua (‘verkenner’), zoals het object werd genoemd, was volgens hem een zonnezeil of een ander product, gemaakt door buitenaardse wezens.

Een ander soort komeet

Dat idee kan van tafel, schrijven twee vakgenoten uit Arizona, Alan Jackson en Steve Desch, deze week in het Journal of Geophysical Research. Ze vroegen zich af of ’Oumuamua niet toch een komeet was, maar met een andere samenstelling dan het gebruikelijke stof vermengd met ijs van water of kooldioxide.

Zo kwamen ze uit op stikstofijs. Niet zo gek gedacht: het oppervlak van Pluto is ermee bedekt. En het is denkbaar dat ooit bij een botsing in een ander sterstelsel een stuk van een Pluto-achtige planeet is afgebroken en de ruimte ingeslingerd.

Vervolgens bekeken ze in een computermodel wat er met zo’n brok bevroren stikstof zou gebeuren als die dicht bij de zon kwam (’Oumuamua kwam dichter in de buurt dan Mercurius). De stikstof zou razendsnel verdampen, zodat er al gauw nog maar 5 procent van het object over zou zijn.

Als een gebruikt stuk zeep

Dat verklaarde veel. Door het grote massaverlies zou ’Oumuamua platter worden – zoals van een stuk zeep een plat schijfje overblijft. Bovendien schittert stikstofijs, wat verklaart waardoor het stipje goed zichtbaar bleef. Maar bovenal: als het zoveel lichter was geworden, was er veel minder kracht nodig om het de waargenomen versnelling te geven. Dat maakt het minder vreemd dat maar een kleine kometenstaart – een soort straalmotor – te zien was.

Het is onvermijdelijk dat mensen bij dit eerste object van buiten het zonnestelsel denken aan buitenaardse wezens, zegt Desch in een persbericht. “Het heeft ons drie jaar gekost om tot deze verklaring te komen. Dat is snel voor wetenschap, en het was zeker nog veel te vroeg om te zeggen dat de verklaring buitenaards moest zijn.” Loeb heeft nog niet gereageerd op de studie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden