Wetenschap

Met groene algen kan de mens waarschijnlijk overleven op plekken die tot nu toe dodelijk zijn

De kikker is het eerste gewervelde dier dat groene algen kreeg als zuurstofleverancier. Dit exemplaar is in dat onderzoek niet betrokken geweest. Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto
De kikker is het eerste gewervelde dier dat groene algen kreeg als zuurstofleverancier. Dit exemplaar is in dat onderzoek niet betrokken geweest.Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto

Misschien wil de mens zijn grenzen verleggen naar omgevingen met (te) weinig zuurstof. Geen probleem, als hij voor vertrek maar een injectie neemt met groene algen.

Het klinkt als sciencefiction, maar fictie is het al niet meer. Onderzoekers van de Ludwig Maximilians-universiteit in München hebben aangetoond dat het kan werken. Ze laten deze week in vakblad iScience zien dat groene algen hersenen en andere organen van zuurstof kunnen voorzien. Nog niet in de mens, maar in kikkervisjes. Maar het is wel voor het eerst dat dit idee bij een gewerveld dier werd toegepast.

Groene algen maken uit CO2 en zonlicht vrijwel alle bouwstenen die ze nodig hebben, net als planten. Bij die productie komt onder meer zuurstof vrij. Voor de alg is dat een afvalproduct, maar voor anderen, zoals kikker en mens, is die zuurstof van levensbelang. Dat heeft in de natuur al vruchtbare combinaties opgeleverd, waarin groene algen de zuurstofleverancier zijn geworden van sponzen, koralen en zeeanemonen.

Een injectie in het hart van de kikkertjes

Tijdens een lunchgesprek op de universiteit in München kwamen biologen op het idee om hetzelfde te proberen bij een gewerveld dier. Ze namen kikkervisjes en gaven die in het hart een injectie met groene algen. Met iedere hartslag verspreidden de algen zich via de bloedvaten door de jonge kikkerlijfjes. En na belichting van de kikkervisjes bleken de algen inderdaad zuurstof te produceren dat bruikbaar was voor verschillende organen, waaronder de hersenen.

Héél bruikbaar, toonden de biologen aan. Van enkele kikkervisjes isoleerden ze de hersenen, en hielden die in leven in een zuurstofrijk bad. Verminderden ze daar de zuurstof, dan daalde de hersenactiviteit naar nul. De kikkervisjes waren hersendood. Maar belichting zette de groene algen aan het werk, en hun zuurstof had binnen een kwartier de hersenactiviteit hersteld.

Mogelijke toepassingen van de vinding zijn legio, zeggen de onderzoekers. Algen kunnen in biomedische experimenten helpen bij de zuurstofvoorziening van allerlei weefsel en organen die geïsoleerd in leven moeten worden gehouden voor onderzoek. In de transplantatiegeneeskunde zou dit principe kunnen helpen om uitgenomen organen goed te houden. En wellicht kunnen algen helpen om de schade aan weefsels en organen na zuurstofgebrek te voorkomen, bijvoorbeeld bij een mens die te hoog of te diep is gegaan.

Tot nu toe alleen in sciencefiction

Een blijvend verbond met algen, een echte symbiose, zou dier of mens naar plaatsen kunnen brengen waar zij normaal niet kunnen overleven. Dat is echter nog ver weg. Eerst zou vastgesteld moeten worden of het veilig kan, of het injecteren met algen geen dodelijke verstopping van de bloedvaten oplevert bijvoorbeeld. Maar er komen mogelijkheden in zicht die nu alleen bestaan in de sciencefiction, zeggen de onderzoekers.

Er is nog een bijkomend voordeel, waarvan liefhebbers van sciencefiction helemaal warm zullen worden. De fotosynthese waarmee algen uit zonlicht en CO2 hun bouwstoffen maken, levert niet alleen zuurstof op maar ook suikers. Wie zich weet te ontwikkelen tot gastheer van de groene alg krijgt dus niet alleen levenslucht, maar ook voedsel.

Lees ook:

De slak is plant geworden

Jelle Reumer over het mirakel van Elysia chlorotica, de zeenaaktslak die plant werd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden