Koolstofkringloop

‘Klimaatmodellen overschatten opname van koolstof in de bodem’

Een verhoogde CO2-concentratie in de lucht zorgt ervoor dat planten beter groeien. Wetenschappers onderzochten of dit ook leidt tot meer koolstofopslag in de bodem. Beeld Colourbox
Een verhoogde CO2-concentratie in de lucht zorgt ervoor dat planten beter groeien. Wetenschappers onderzochten of dit ook leidt tot meer koolstofopslag in de bodem.Beeld Colourbox

Meer CO2 in de lucht? Dan nemen zowel planten als de bodem meer CO2 op, werd lang gedacht. Maar die aanname blijkt niet te kloppen.

Het is een van de meest onzekere factoren in de klimaatvoorspellingen: de koolstofkringloop op het land. Juist daarom is het belangrijk om die kringloop beter te begrijpen. Een team van internationale onderzoekers toont nu aan dat klimaatmodellen de opname van koolstof in de bodem overschatten. Ze publiceren woensdag in vakblad Nature een studie die uitwijst dat de bodem – anders dan gedacht – minder koolstof opneemt, wanneer planten meer CO2 opnemen.

Meer voedingsstoffen nodig

Koolstof is de C van de CO2. Het is al langer bekend dat een verhoogde CO2-concentratie in de lucht planten beter doet groeien. Het bijzondere aan die vermaledijde CO2-uitstoot is dus dat de wereld er op dit moment groener door wordt. Planten en bomen krijgen meer blad, en daarmee vertragen ze klimaatverandering. Maar de vraag is hoe de bodem reageert in die CO2-rijke omgeving.

“Op plaatsen waar planten het sterkst reageren op die verhoogde CO2, dus waar ze het meest versnellen in groei, krijg je juist een afname in bodemkoolstof”, vertelt Sara Vicca, onderzoekster aan de Universiteit Antwerpen en coauteur van de studie. Een van de redenen daarvoor is dat planten die harder groeien ook meer voedingsstoffen uit de bodem nodig hebben. “Dat kan ervoor zorgen dat er extra ontbinding is van het organisch materiaal in de bodem, waardoor extra CO2 vrijkomt, in plaats van dat het wordt vastgelegd.”

Reservoir van koolstof

De onderzoekers hebben voor deze studie meer dan honderd experimenten gedaan die de wisselwerking tussen planten en bodem centraal stelden. Ze zien een duidelijk verband tussen planten die hard groeien in een CO2-rijke omgeving en een afname in bodemkoolstof. Huidige klimaatmodellen houden hier tot nu toe nog geen rekening mee, zegt Vicca. Die moeten dus mogelijk aangepast worden. Wat betekent dat?

Ecosystemen nemen op dit moment zo’n 30 procent op van de CO2 die door mensen wordt uitgestoten. De bodem speelt daarin een belangrijke rol als omvangrijk koolstofreservoir. Deze natuurlijke processen vormen een buffer voor klimaatverandering. “De vraag is of die buffer behouden kan blijven in de toekomst”, zegt Vicca. “Om dat te kunnen voorspellen, is het belangrijk dat we die wisselwerking tussen planten en bodem precies kennen.”

De onderzoekster durft nog niet te zeggen of voorspellingen over klimaatverandering negatiever zullen uitpakken door de uitkomsten van deze studie. “Klimaatverandering draait niet alleen om verhoogde CO2-concentraties”, zegt ze. “Droogte, bijvoorbeeld, speelt ook een belangrijke rol. Maar deze kennis kan in elk geval leiden tot accuratere modellen.”

Lees ook:

Zó droog was het in 2100 jaar nog nooit, bewijzen zuur- en koolstof in de jaarringen van oude eiken

Europa heeft een reeks uitzonderlijk droge zomers achter de rug. Oude eiken laten zien hóe uitzonderlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden