Klimaatcrisis

Kleinere gletsjers op Zuidpool smelten sneller dan gedacht

Wetenschappers onderweg naar een andere gletsjer op de Zuidpool, genaamd de Schanz. Beeld EPA
Wetenschappers onderweg naar een andere gletsjer op de Zuidpool, genaamd de Schanz.Beeld EPA

Het smelten van drie kleinere gletsjers op Antarctica gaat rapper dan verwacht. Dat blijkt uit een analyse van satellietfoto's, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Geoscience. “Dit onderzoek bevestigt wat er op dit moment in het hele gebied gebeurt.”

Redactie Trouw / ANP

De kleinere Zuidpool-gletsjers Pope, Smith en Kohler zijn de afgelopen 30 jaar aanzienlijk dunner geworden. Ook is het punt waarop de ijsplaten gaan drijven verder landinwaarts getrokken. Dat komt doordat een groter deel van de gletsjers van onderaf wordt blootgesteld warmer wordend oceaanwater.

Bij de Pope-gletsjer is dat bij dit onderzoek voor het eerst aangetoond. Het punt waarop de gletsjer ging drijven was in drie maanden in 2017 zo’n 3,5 kilometer teruggetrokken. De studie is uitgevoerd door het Duitse ruimtevaartinstituut DLR, samen met internationale collega’s.

“Dit onderzoek bevestigt wat er op dit moment in het hele gebied gebeurt”, vertelt hoogleraar Michiel van den Broeke van de Universiteit Utrecht. De ijsplaten in het gebied worden dunner door de warmere oceaan. Het ijs afkomstig van het land van Antarctica zorgt voor een zeespiegelstijging als het in de oceaan belandt.

Technologisch hoogstandje

Maar het onderzoek toont ook vooral nog aan dat er veel onduidelijkheid is, benadrukt Van den Broeke. “We willen voorspellen hoe deze gletsjers zich in de toekomst gaan gedragen. Maar bijvoorbeeld het effect van warm zeewater dat onder de gletsjer terechtkomt, kunnen we nog niet goed genoeg vangen in de modellen”, zegt Van den Broeke. Die gletsjers blijken daardoor vaak veel gevoeliger dan gedacht, zoals bij dit onderzoek.

Collega-onderzoeker Bert Wouters van de Universiteit Utrecht en de TU Delft houdt zich vooral bezig met satellietobservaties aan de universiteiten. Hij noemt de DLR-studie met beelden in hoge resolutie een “technologisch hoogstandje”.

“Dit onderzoek toont weer aan dat het smelten van de gletsjers sneller gaat dan verwacht. Bovendien is het ook wel een analogie voor wat er op de grote gletsjers zoals Thwaites nu gebeurt”, stelt Wouters. Pope, Smith en Kohler zijn de kleine broers en buren van de Thwaitesgletsjer en Pine Island.

Kan om gletsjers te stabiliseren

De onderzoekers zien allebei dat er nu actie nodig is om de opwarming van de aarde te beperken. “Een te hoge zeespiegelstijging zou dramatisch zijn voor Nederland”, aldus Wouters. Van den Broeke benadrukt dat er ook heel veel andere factoren van belang zijn, zoals droogte, noodweer en overstromingen van rivieren. “We noemen het niet voor niets de klimaatcrisis.”

Hij zegt echter ook dat er nog een kans is om de Antarctische ijskappen te stabiliseren. “Maar dan moeten we ons veel meer inspannen om ervoor te zorgen dat de opwarming van de aarde beperkt blijft.”

Lees ook:

De ijskappen smelten steeds sneller. Hoe houden we gletsjers op hun plek?

De ijskappen van Groenland en Antarctica kalven in hoog tempo af. We moeten ze verankeren, betogen enkele wetenschappers. Een gevaarlijk idee, reageert een Nederlandse collega.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden