WetenschapSchermverslaving

Ja, telefoonverslaving bestaat echt, blijkt uit dit onderzoek

Beeld AFP

Intensieve smartphonegebruikers krijgen liever vandaag 15 euro dan over twee weken 35 euro. Voor verslavingskundigen is dat een veeg teken.

De waarheid wordt voor telefoonschermklevers steeds lastiger te ontkennen: in de wetenschap wordt stapje voor stapje bewijs opgebouwd dat veel schermtijd op het mobieltje wijst op verslavingsgedrag. Vandaag wordt weer zo’n studie gepubliceerd, waaruit in dit geval blijkt dat excessief smartphonegebruik en impulsief keuzegedrag hand in hand gaan.

Smartphonegebruikers die meer tijd op hun telefoon doorbrengen, zijn sterker geneigd om direct een kleinere beloning te accepteren. De telefoonfanatici ontvangen liever vandaag 15 euro, dan over twee weken 35 euro. Dat zijn geen goede voortekenen volgens de verslavingskunde. Impulsiviteit is een belangrijk kenmerk van verslaving. Het weigeren van een uitgestelde, maar hogere beloning speelt ook een rol bij drugsmisbruik, problematisch drinken en gokverslaving.

Twee Duitse onderzoekers van de Freie Universität Berlijn vroegen voor hun onderzoek 101 gebruikers van een iPhone of ze de gebruiksdata mochten uitlezen, om vast te stellen hoeveel tijd ze op hun telefoon hadden doorgebracht in de afgelopen zeven tot tien dagen. Bellen en het gebruik van gps en tv-apps als Netflix telden niet mee, die apps wijzen op passief gebruik van de telefoon. Verder vulden de proefpersonen meerdere keren vragenlijsten in en deden ze experimentjes, waarin zelfbeheersing en beloningsgedrag werden gemeten.

Vooral games en sociale media hangen samen met impulsiviteit

Uit het onderzoek, gepubliceerd in het vakblad Plos One, bleek allereerst dat proefpersonen die lager scoorden op zelfbeheersing moeilijker hun smartphone konden wegleggen. Opzienbarender is de relatie tussen impulsief keuzegedrag en hoge schermtijd. Een voorkeur voor lagere maar directe beloningen hing overigens specifiek samen met overmatig gebruik van twee soorten apps: games en sociale media. Gemiddeld brachten de proefpersonen 46 minuten per dag door met games en 35 minuten per dag met sociale media.

Kortom: smartphonegebruik is een verslavingsgevoelig terrein. “Smartphonegebruik mag niet worden onderschat”, vinden de onderzoekers. Ze pleiten voor meer kennis om goed advies te kunnen geven over verstandig gebruik. Smartphoneverslaving is nog niet opgenomen in het handboek van psychische stoornissen. Daarvoor is meer onderzoek nodig naar de specifieke karakteristieken van mensen die de verleidingen van hun telefoon niet kunnen weerstaan. En dat zijn er nogal wat.

Lees ook:

Verslaafd zijn aan games, is dat een ziekte?

Gameverslaving komt bij de Wereldgezondheidsorganisatie te boek te staan als ziektebeeld. Dat leidt tot grote verdeeldheid onder wetenschappers.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden