Immuniteit

Immuniteit tegen virus zal vervagen

New Yorkers staan in de rij bij het Elmhurst Hospital Center in afwachting van een coronatest.Beeld Reuters

Wie de ziekte Covid-19 heeft doorgemaakt, is daarna vrijwel zeker immuun voor het nieuwe coronavirus. Maar die immuniteit lijkt niet blijvend.

Het afweersysteem is de invasie van het nieuwe coronavirus na een paar jaar waarschijnlijk vergeten. Dat zegt medisch microbiologe Marjolein Kikkert van het Leids UMC vandaag in deze krant. “We moeten afwachten hoeveel immuniteit dit virus opwekt, maar we weten van andere coronavirussen dat die immuniteit na een jaar of drie, vier vervaagt.”

Mensen die tijdens de Sars-epidemie uit 2003 werden besmet, waren soms acht tot tien jaar later nog immuun voor een nieuwe infectie – ook al was het Sarsvirus dat nauw verwant is aan het nieuwe coronavirus, al in datzelfde jaar van de aardbodem verdwenen. Maar de immuniteit tegen Mers, het coronavirus dat in 2012 opdook, houdt veelal maar één of twee jaar stand. Kikkert: “En dan heb je enkele verkoudheidsvirussen die ook tot de coronafamilie behoren. Die komen iedere winter terug en daar zijn we ook niet blijvend immuun voor.”

Sommige virussen wekken blijvende immuniteit op. Kinderziektes zoals polio of de mazelen, heeft een mens hooguit één keer in zijn leven. Waarom dat bij coronavirussen minder goed werkt, is onduidelijk. Het heeft er deels mee te maken dat het virus veel muteert, zegt Kikkert, waardoor het bij een hernieuwde infectie zo veranderd is dat het immuunsysteem het niet meer goed herkent. “Maar het komt vermoedelijk ook doordat dit virus de immuunreactie soms onderdrukt waardoor ook de latere respons van de afweer niet optimaal is.”

Antistoffen

Voor een groot deel is het nog gissen. Een kleine Chinese studie bij makaken toonde aan dat deze dieren na de eerste infectie in ieder geval korte tijd immuun zijn. Onderzoekers van het Erasmus MC onderzoeken hoeveel antistoffen patiënten en besmette zorgwerkers in hun bloed hebben. Ook onderzoeken ze bloedmonsters waarin antistoffen zitten tegen een van de coronavirussen die een gewone verkoudheid veroorzaken. Als die monsters ook een immuunreactie tegen het nieuwe coronavirus geven, verklaart dat misschien waarom sommige mensen, kinderen bijvoorbeeld, slechts milde klachten van dit nieuwe virus krijgen. Dan bieden die oude antistoffen bescherming tegen het nieuwe virus, zei onderzoeksleider Marion Koopmans tegen de New York Times.

Als de immuniteit vervaagt, zal het nieuwe coronavirus nooit meer verdwijnen en zullen mensen er ook bij een nieuw golf ziek van worden – al is de ziekte wellicht minder ernstig dan bij de eerste confrontatie. Ook een eventueel vaccin zal mogelijk geen levenslange bescherming bieden.

Maar voor nu geldt dat de bevolking een zekere groepsimmuniteit opbouwt waardoor het virus zich steeds moeilijker verspreidt. En besmette gezondheidswerkers kunnen als ze de ziekte hebben doorlopen, veilig aan de slag.

Lees ook over de aanpak van het virus

Het virus speelt verstoppertje 

Het immuunsysteem van de mens kent vele verdedigingslinies, en telkens weten virussen er doorheen te breken.

De Nederlandse virusaanpak is niet zonder risico

Het coronavirus is onder ons en zal voorlopig onder ons blijven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden