Onderzoek

Hoe de baby met zijn poepluier het gedrag van papa en mama naar zijn handje zet

Door de fysieke nabijheid van kind en ouder in de kraamtijd spelen geurstoffen een belangrijke rol. Beeld Colourbox
Door de fysieke nabijheid van kind en ouder in de kraamtijd spelen geurstoffen een belangrijke rol.Beeld Colourbox

Met een simpele geurstof weet de baby mannen mild te stemmen en vrouwen juist agressief.

Baby’s verspreiden, vooral uit hun luiers, een waar boeket aan geurstoffen. Daar blijkt nu een simpel stofje tussen te zitten dat een sleutelrol speelt in agressie. Het merkwaardige is dat het twee tegengestelde effecten veroorzaakt: het remt agressie bij mannen en stimuleert agressie bij vrouwen.

Dat blijkt uit onderzoek, dat werd geleid door Eva Mishor en Noam Sobel, verbonden aan het Weizmann Instituut in Israël. Hun ploeg onderzoekers, biologen en hersenwetenschappers was op zoek naar bronnen van agressie. In het dierenrijk zijn allerlei geurstoffen bekend die agressie kunnen voeden of juist remmen. De onderzoekers wilden weten of er ook chemische signaalstoffen zijn die bij de mens agressie in gang zetten. En hoe dan.

Ze namen een simpele, geurige stof die bij muizen agressie oproept en die ook door mensen kan worden waargenomen. In het lab gingen ze na wat die stof doet in de hersenen van proefpersonen. Het simpele stofje blijkt heel specifieke reacties op te roepen. Het zorgt voor een oplichting van de hersendelen voor de sociale signalen, die vervolgens een seintje geven om een reactie in gang te zetten. Dat wordt een agressieve reactie bij de vrouwelijke proefpersonen, maar bij de mannen juist een rem op agressie.

Voorbeeld van een menselijk feromoon

De onderzoekers denken hiermee een voorbeeld te hebben gevonden van een menselijk feromoon. Feromonen zijn signaalstoffen die een geprogrammeerde reactie in gang zetten. Ze zijn bekend bij planten en (lagere) dieren, maar het is nog onduidelijk of feromonen een rol van betekenis spelen in het sociaal gedrag van mensen. Dat lijkt hier wel het geval. Maar waarom verschilt die geprogrammeerde reactie zo tussen man en vrouw?

Het antwoord ligt, volgens de onderzoekers, bij het mensenkind. Het stofje waar het hier om gaat wordt door alle mensen verspreid, ook door baby’s, via huid, adem en feces. Door de fysieke nabijheid van die babykanalen in de kraamtijd, kan zo’n geurstof een belangrijke rol gaan spelen. Als die de agressie wekt van de moeder, is dat in het voordeel van kind, want de agressie van de moeder zal zich vooral richten tegen iedereen die haar kind kan bedreigen. Agressie van de vader richt zich vaker tegen het eigen nageslacht. Diens agressie stimuleren doet de overlevingskansen van het kind geen goed; die moet juist worden geremd.

Het is nog speculeren, schrijven de onderzoekers in vakblad Science Advances, maar misschien heeft de evolutie de pasgeboren mens het talent gegeven om met één simpele geurstof het gedrag van volwassenen van beide seksen naar zijn handje te zetten.

Lees ook:
Minder macho, dankzij haar

Onderzoek met fruitvliegjes toont aan: agressieniveau mannetje daalt in bijzijn van vrouwtje

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden