Veroudering

Het vrouwenlichaam gaat fysiek eerder achteruit dan het mannenlichaam

Een joggende vrouw in Central Park, New York. Vrouwen vanaf 55 scoren lager op fysieke testen dan mannen.Beeld AP

Oudere vrouwen zijn fysiek slechter af dan mannen, blijkt uit onderzoek. Het is nog gissen naar de oorzaak van het verschil.

Tot veertig jaar presteren vrouwen even goed als mannen op bepaalde simpele fysieke testen. Alleen bij handknijpen zijn mannen sterker. Maar in de groep van 55-65 jaar is er ineens een groot verschil. Oudere vrouwen zijn dus fysiek slechter af dan mannen.

Kennis over gezonde veroudering wordt steeds belangrijker, zegt onderzoekster Lena Sialino van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. “Denk maar aan stijgende zorgkosten en het groeiend percentage ouderen.” Wie gezond is, verkleint de kans op ziekenhuisopname en beperkingen in het dagelijks leven. Vrouwen hebben een hogere levensverwachting maar leven juist meer jaren met fysieke beperkingen. Ziektes als artrose, dementie en gordelroos treffen hen vaker. Onderzoek naar de verklaring voor deze sekseongelijkheid staat nog in de kinderschoenen.

Voor het eerst is nu uitgezocht hoe verschillende generaties ouderen over een periode van vele jaren presteren bij fysieke testen, zoals balans, vijf keer opstaan uit een stoel en loopsnelheid.

Herhaalde metingen

De data komen van de Longitudinal Aging Study Amsterdam (Lasa), een verouderingsstudie van de VU. Deze volgt 55-plussers uit Amsterdam, Zwolle en Oss, waarbij zich elke tien jaar een nieuwe groep van duizend deelnemers aansluit. Voor dit onderzoek zijn herhaalde metingen bekeken van een cohort dat begon in 1992 en een generatie later in 2002.

Vrouwen in beide cohorten scoorden significant lager op de fysieke testen tijdens het ouder worden dan mannen. Het vrouw-manverschil blijft vanaf 55 jaar stabiel over verschillende generaties. Het verschil moet dus ergens tussen de 40 en 55 jaar zijn ontstaan, waarna de seksen gelijkmatig achteruitgaan. Hoe kan dat en wat betekent het voor vrouwen en hun gezondheid?

Biologie en leefstijl 

Sialino is bezig dat verder uit te zoeken voor haar promotie onderzoek naar vrouw-manverschillen in veroudering bij de afdeling Gezondheidswetenschappen van de VU, samen met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Zij denkt dat de combinatie biologie en leefstijl veel kan verklaren. Zo is de oudste groep vrouwen van Lasa lager opgeleid, wat gezondheid niet ten goede komt. “Daarnaast hebben vrouwen in het algemeen een hoger percentage lichaamsvet, en ze hebben vaker artrose en obesitas. Die ziektes geven meer kans op klachten, zeker in combinatie met elkaar. Ook kan de impact van ongezond gedrag groter zijn bij vrouwen. Zo reageert het vrouwenbrein anders op een sigaret.

Omdat mannen gemiddeld jonger sterven geeft dat een beeld van ongezondere veroudering. Hierdoor wordt onderschat dat vrouwen juist meer jaren fysiek slechter functioneren. Het valt niet op, net zoals hartklachten bij vrouwen lang onderschat zijn. In het algemeen leven vrouwen gezonder en zoeken ze eerder de huisarts op, vult Sialino aan. “Dat zijn allebei juist beschermende factoren bij het verouderen. Anders zou het verschil misschien nog groter zijn.”

Een volgende stap is om uit te zoeken wat vrouwen aan preventie kunnen doen om gezonder te verouderen.

Lees ook:

Hoe word je gelukkig oud? Deze supersenioren geven tips

Gaan voor wat je echt wilt, is wat Edith van der Meulens (88) leven tot een succes maakte. Als blinde heeft zij 45 jaar paard gereden. ‘Tegenslagen horen erbij.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden