De tweede golf

Het virus krijgt een nieuwe kans

Medewerkers van de GGD Utrecht nemen coronatesten af in een teststraat in Houten. Beeld ANP

Sinds de versoepelingen van de coronamaatregelen nemen de besmettingen weer toe. Een zorgwekkende trendbreuk, zegt het RIVM.

Het coronavirus laait weer op. Het RIVM meldde dinsdag dat afgelopen week 987 mensen voor het eerst positief zijn getest op het virus. Dat is bijna een verdubbeling vergeleken met de week daarvoor. De meeste besmettingen vinden nog altijd plaats binnen het gezin, maar het RIVM ziet de laatste weken ook steeds meer clusters van infecties daarbuiten. Grotere groepen besmetten elkaar op feestjes, in cafés of op het werk.

“Mensen vinden het steeds moeilijker om de regels na te leven”, zegt Susan van den Hof van het RIVM. “Vooral jonge mensen trekken eropuit, zoeken elkaar op en houden onvoldoende afstand.” Het is een trendbreuk die zorgen baart, zegt ze. “Het zijn nog steeds relatief kleine aantallen, en er zijn ook nog weinig ziekenhuisopnames. Maar dit moet een wake-up call zijn: het virus krijgt weer de kans om zich te verspreiden.”

Dat blijkt ook uit het reproductiegetal, dat aangeeft hoeveel anderen een besmet persoon gemiddeld infecteert. Aan het begin van de epidemie was dat ongeveer twee, maar rond half maart zakte het onder de één en doofde het virus langzaam uit. Maar nu is het reproductiegetal weer 1,29 en ligt zelfs de hele bandbreedte – de onzekerheid in dit getal – boven de één. Om precies te zijn: op 3 juli had het getal die waarde. Omdat het enige tijd duurt voordat iemand na een besmetting ziek wordt en vervolgens ook positief wordt getest, zijn schattingen van later datum te onzeker.

Er zijn nu 96 clusters van gemiddeld 5,4 personen. Dat kun je ook als een goed teken zien, zegt Van den Hof. “De GGD’en kunnen het virus kennelijk nog goed volgen.” Wat dat betreft staat Nederland er beter voor dan in maart. “Toen waren we niet goed op deze epidemie voorbereid en lukte het al snel niet meer om de verspreiding van het virus te traceren.”

Nieuwe lockdown

De huidige stijging van de positief geteste personen volgt drie weken na de laatste versoepelingen die op 1 juli in gingen. Reizigers mochten weer met het openbaar vervoer, horeca en bioscopen mochten weer onbeperkt bezoekers ontvangen, mits de anderhalve meter afstand in acht werd genomen. “Het lijkt erop dat het niet zozeer de versoepelingen zijn die de opleving veroorzaken, maar het niet nakomen van de regels”, zegt de woordvoerder van GGD West-Brabant, Jeroen Polman. “Wij horen van de bron- en contactonderzoekers dat mensen die besmet zijn in isolatie gaan. Maar bij de personen die via het contactonderzoek worden opgespoord, is dat anders. Zij moeten in quarantaine, maar blijven naar buiten gaan, gaan naar het werk en doen boodschappen.”

Als het virus in een regio sterk opkomt, kan de veiligheidsregio besluiten tot een regionale maatregelen. Het sluiten van horeca bijvoorbeeld, of strenger handhaven van de regels. Ook kan de Veiligheidsregio versoepelingen terugdraaien en in het ergste geval een nieuwe lockdown afkondigen. De Leidse burgemeester Henri Lenferink, ook voorzitter van de veiligheidsregio Hollands-Midden, hintte daar al op. Hillegom, waar dit weekend een uitbraak onder cafébezoekers werd vastgesteld, ligt in zijn regio. “We kunnen het gebied ook helemaal afsluiten, maar dat zijn we in Nederland niet gewend”, zei hij tegen ‘Omroep West’. Het ministerie van volksgezondheid zegt eveneens dat er ‘eventueel regionaal passende maatregelen kunnen worden genomen’.

Lees ook:

Coronabrandhaard Hillegom heeft ‘dikke pech’

In Hillegom zijn veel bewoners bang, sinds er op één avond ten minste 23 mensen met corona besmet raakten. ‘Op straat is het nagenoeg uitgestorven.

De besmettingscijfers lopen sterk op

Staat Nederland aan het begin van een tweede coronagolf?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden