Wetenschap

Het happy-endingeffect stuurt de mens het bos in, ontdekten onderzoekers

Beeld anp

Een zonnige vakantie van drie weken kan de herinnering ingaan als verpest, wanneer het op de laatste dag regent. En een vakantie die begint met twee weken regen, kan helemaal worden goedgemaakt door een laatste week zon. 

Als mensen wordt gevraagd welke vakantie ze zouden overdoen, kiezen de meesten voor de tweede. Dat is het happy-endingeffect: de waardering van gebeurtenissen die zich in de tijd hebben voltrokken wordt vooral bepaald door het slot. 

Wat stom, zegt de econoom, want kijk je naar hoeveelheden zon en regen dan is die eerste vakantie veel beter geweest. En vakantie is nog een onschuldig voorbeeld, maar bij kostbare investeringsbeslissingen begaat de mens dezelfde fout: hij laat zich misleiden door groei en oplopende curves. Onderzoekers van Cambridge University toonden dit aan in een experiment waarin mensen konden kiezen tussen twee reeksen munten die op het scherm voorbijkwamen. De proefpersonen hadden een duidelijke voorkeur voor een reeks met oplopende waarden, ook als die reeks in totaal minder waard was, rapporteren ze in vakblad JNeurosci.

Wat er gebeurt in de hersenen

Tijdens het experiment werd ook gemeten wat er gebeurde in de hersenen van de proefpersonen. Iets wonderlijks: in de amygdala, een onderdeel van het brein, wordt de werkelijke waarde van een muntenreeks of een vakantie wel degelijk gezien. Maar de amygdala wordt overstemd door een ander deel van de hersenen, waar veel gewicht wordt toegekend aan happy endings en oplopende reeksen. Evolutionair best verklaarbaar, zeggen de onderzoekers: wie moet overleven kiest voor groeiende voedselbronnen. Heel gebruikelijk in het dierenrijk. Maar in de mensenwereld leidt het tot beslissingen waarbij de econoom zich de haren uit het hoofd trekt.

Lees ook:

Onderzoekers laten zien dat een baby om een heel andere reden slaap nodig heeft dan oudere mensen

Onze hersenen hebben slaap nodig, onder andere om verbindingen tussen zenuwcellen aan te leggen. Dat is na 2,5 jaar wel zo’n beetje klaar. Waarvoor gebruiken onze hersenen slaap in al die jaren erna?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden