Wetenschap

Het coronavirus wordt talrijker in rioolwater van Amersfoort en Amsterdam

Beeld ShutterStock

De concentratie coronavirus stijgt in het rioolwater van steden als Amersfoort en Amsterdam. Is dat de aankondiging van een tweede golf in de epidemie? Dat is nog niet te zeggen.

In een week tijd is de hoeveelheid coronavirus in het rioolwater van Amsterdam gestegen met een factor tien. Ook in Amersfoort komt het virus weer meer voor in het riool. In andere steden, zoals Utrecht en Den Haag, blijven de concentraties echter dalen.

Dat blijkt uit metingen van KWR, het kennisinstituut van de drinkwatersector. Ook het RIVM doet metingen van coronavirus in rioolwater, op tientallen locaties in het land. Het gezondheidsinstituut heeft ook de opdracht om die gegevens te leveren aan het coronadashboard dat de overheid aan het bouwen is. Maar het RIVM heeft tot nu nog geen data gepubliceerd.

Sinds eind februari

KWR volgt het  coronavirus in rioolwater sinds eind februari. Een virus als corona waart overal rond, ook in rioolwater, waarin het terecht komt met de ontlasting van mensen die het virus bij zich dragen. Metingen in rioolwater kunnen worden gebruikt om te zien hoe het virus en de ziekte Covid-19 zich verspreiden.

In de metingen van KWR loopt het rioolwater in de pas met andere indicatoren, zoals het aantal ziektemeldingen bij de GGD en het aantal ziekenhuisopnamen. De virusconcentratie in rioolwater loopt iets voor op de ziektemeldingen bij de GGD, omdat mensen al virusdeeltjes uitpoepen voor ze ziek worden en zich bij de GGD melden. Sinds twee weken loopt de concentratie in Amsterdam sterk op, en stijgt ook het aantal ziektemeldingen.

Niet dramatisch

De stijging oogt dramatisch. Maar dat komt ook doordat er nu heel lage concentraties worden gemeten, een factor honderd lager dan in april, op de top van de epidemie. En bij lage concentraties oogt een geringe variatie al snel groot. 

Of deze variatie eenmalig is of zal doorzetten, is nog niet te zeggen, aldus een woordvoerder van KWR. Dat moet de komende weken duidelijk worden. Het is allerminst zeker dat we hier een begin zien van de tweede golf in de epidemie. Dat er nu tienmaal zoveel virusdeeltjes in het Amsterdamse rioolwater worden gevonden als twee weken geleden, betekent niet dat er nu ook tienmaal zoveel besmette Amsterdammers zijn. 

Beeld Louman & Friso

Het riool is een mengbak van de hele stad. Je kunt daarin niet zien hoeveel mensen besmet zijn. Het aantal virusdeeltjes dat iemand uitscheidt varieert, dus een een oplopende concentratie betekent niet automatisch meer coronazieken. Het is ook niet te zeggen of de stijging die zich nu voordoet iets te maken heeft met de recente demonstratie tegen racisme in de hoofdstad.  

Ander waarschuwingssignaal

Dat uitgepoepte virusdeeltjes in het rioolwater opduiken voordat de ggd-patiënten ziet komen, maakt het rioolwater geschikt als waarschuwingssysteem voor corona-uitbraken. In Amersfoort en Amsterdam klinkt nu een heel ander waarschuwingssignaal dan in Utrecht en Den Haag. Maar dat er verschillen zijn tussen gemeenten is zo gek niet, zegt een woordvoerder van KWR, omdat het epidemie niet overal langs dezelfde lijnen verloopt. 

Dat het coronavirus opduikt in het rioolwater betekent niet dat er onder de stad een nieuwe infectiebron aan het groeien is. In rioolwater komen tal van ziekteverwekkers voor, alle denkbare bacteriën en ook virussen. En rioolwater wordt gezuiverd voor het wordt hergebruikt of afgevoerd. KWR kijkt wel naar de gezondheidsrisico's die er zijn voor mensen die met rioolwater of rioolslib werken.

Lees ook:

Wat u echt moet weten over het coronavirus

Lees een verzameling van onze beste verhalen hier. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden