Ontdekking

Het bewijs is dun, maar de wereld is niet meer te houden: misschien is er leven op Venus

Op 6 juni 2012 was planeet Venus zichtbaar tegen de zon.Beeld EPA

Venus bevat wellicht gassen die kunnen wijzen op leven.

“We willen nogmaals benadrukken dat dit geen bewijs is voor leven op  Venus”, zeggen de onderzoekers aan het eind van hun artikel in vakblad Nature. Maar met de bekendmaking, maandag eind van de middag, was de wereld al niet meer te houden: misschien is – of was – er ook leven elders in ons zonnestelsel. En dit keer waren de ogen niet gericht op Mars, maar op Venus.

Niet dat de onderzoekers daar leven hebben gezíen. De internationale ploeg onder Britse leiding heeft gekeken naar gassen die voorkomen in de atmosfeer van Venus. En in het bijzonder fosfine. Dat is geen toeval. Fosfine is een heel simpele, gasvormige verbinding van fosfor en waterstof. Een saai gas eigenlijk, ware het niet dat het door microben, eencellig leven, geproduceerd kan worden. Het kan ook uit andere bronnen komen, maar op aarde is leven een gekende producent van fosfine. 

Dat maakt fosfine interessant voor sterrenkundigen. Het gas zou ook op andere planeten dan de aarde een teken van leven kunnen zijn. Venus is de naaste buur van de aarde, die iets dichter bij de zon staat. De andere naaste buur is Mars, die staat iets verder van de zon, en heeft al veel belangstelling gewekt omdat daar water voorkomt. 

Op het oppervlak van Venus heerst een temperatuur van bijna 500 graden Celsius

In deze studie ging de aandacht echter uit naar Venus, net als de aarde een solide planeet met een atmosfeer. Maar nagenoeg onleefbaar; op het oppervlak van Venus heerst een temperatuur van bijna 500 graden Celsius. Maar hoog in de atmosfeer van Venus zijn de omstandigheden misschien niet helemaal onleefbaar. 

En daar zagen de onderzoekers met telescopen sporen van fosfine. Dat is lastig aan te tonen van zo grote afstand, maar ze zijn zeker van hun zaak. En de concentratie is hoger dan verwacht. Dat is opmerkelijk, omdat de atmosfeer van Venus oxiderend is; fosfine zou er snel omgezet moeten worden in andere gassen. Dat er in die atmosfeer toch behoorlijk hoge concentraties voorkomen, kunnen we niet verklaren, zeggen de onderzoekers. Tenminste niet met de chemie die we op aarde kennen. 

Op Venus moeten zich onaardse chemische processen afspelen, wat denkbaar is. Of die fosfine moet zijn geproduceerd door eencellig leven, microben. De onderzoekers sluiten die laatste mogelijkheid niet uit, maar kunnen het zich moeilijk voorstellen; de atmosfeer van Venus is de hel.  

Lees ook:

De zon van bovenaf, een ongekend gezicht

De Solar Orbiter, die maandag wordt gelanceerd, gaat de zon van boven af bekijken. Wat gebeurt er met haar noordpool?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden