InterviewCoronamutant

Gemuteerd virus gaat ook in Nederland rond

null Beeld ANP
Beeld ANP

Opnieuw blijkt een Nederlander besmet met het gemuteerde coronavirus. Vier vragen.

Voor de tweede keer is in Nederland de Britse variant van het coronavirus opgedoken, de variant die door enkele mutaties veel besmettelijker is geworden. En opnieuw gaat het om een besmetting in de regio Amsterdam. Tussen de twee gevallen liggen een dag of tien en ze zijn niet aan elkaar te relateren, zegt Chantal Reusken van het RIVM. “Daaruit kun je wel concluderen dat deze variant in Nederland circuleert. Het kan nog heel lokaal zijn, maar er is meer aan de hand dan een toevallige introductie.”

Hoe zijn deze varianten ontdekt?

In de testlaboratoria wordt het afgenomen neusslijm alleen gecontroleerd op de aanwezigheid van het virus. De gebruikte PCR-test zoekt op kenmerkende stukjes van de genetische code van het virus, maar speurt niet de gehele code van 30.000 ‘letters’ af. Dat zou een klus van dagen zijn in plaats van uren. Sinds november nemen 21 laboratoria elke week een steekproef van 12 à 24 monsters die positief zijn getest en sturen die op naar het RIVM of het Erasmus MC. Daar wordt de code geanalyseerd (gesequencet). Vorige week kwam daar de Britse variant uit van iemand die op 5 december was getest en dinsdag was er dus de tweede treffer.

Wat zegt dat over de mate waarin deze variant in Nederland voorkomt?

In totaal gaat het om zo’n 500 metingen per week, ongeveer een half procent van de positieve besmettingen. Die twee ontdekte gevallen suggereren dat de Britse variant hier enkele tientallen besmettingen, misschien een paar honderd, heeft veroorzaakt. Maar dat is een wankel rekensommetje. Anderzijds zou het heel toevallig zijn als we juist die twee in Nederland eruit hadden gepikt, erkent Marion Koopmans, hoogleraar virologie aan het Erasmus MC. “Wij hebben hier geen intensief opsporingssysteem, maar deze variant komt hier niet zo vaak voor als in het Verenigd Koninkrijk, waar het in sommige regio’s de dominante variant is. Dan hadden we er wel meer opgepikt.”

De Britten sequencen ook veel meer. Waarom wij niet?

Het land heeft begin dit jaar 20 miljoen pond geïnvesteerd in een fijnmazig netwerk om hierop te testen, legt Koopmans uit. De Britten kunnen daardoor vijf à tien procent van de opgespoorde virussen sequencen. “Voor zo'n routinematige toepassing was in Nederland geen financiering. Naar aanleiding van deze voorvallen is besloten om ook in Nederland de zoektocht te intensiveren.”

De bestaande wekelijkse steekproeven worden uitgebreid, zegt Reusken. Daarnaast was in Groot-Brittannië gebleken dat sommige PCR-tests deze variant niet opsporen doordat zij aanslaan op een specifiek stukje van de genetische code dat bij de variant is verdwenen. Koopmans: “Toen de Britten de uitslagen van verschillende PCR-tests vergeleken, bleken sommige in bepaalde gevallen wel en andere niet aan te slaan. Dat moest dus de variant zijn.”

Die toevallige vondst wordt nu ingezet. Erasmus MC gaat samen met zes andere laboratoria de komende week 10.000 positief getest monsters opnieuw testen. Het RIVM vraagt daarnaast aan de laboratoria – ook de commerciële – of zij in de soorten PCR-tests deze verschillen hebben gezien. Reusken: “Er zijn meer mutaties waarbij dit verschil optreedt, maar met deze aanpak hebben we een voorselectie.”

Wat betekent dit alles voor de epidemie in Nederland?

We weten nog niet veel over deze variant maar als die besmettelijkheid echt zoveel hoger is zoals nu wordt geschat dan is dat zorgelijk, zegt Koopmans. “Ten opzichte van het Verenigd Koninkrijk hebben wij het voordeel dat we hier al even in een strenge lockdown zaten. De maatregelen die hier gelden, moeten nog steeds voldoende zijn. Het gaat erom dat iedereen zich eraan houdt. Maar ja, de feestdagen komen eraan. Als mensen zich dan toch van alles permitteren, grijpt het virus zijn kans.”

Lees ook: 

10 vragen en antwoorden over de mutatie van het coronavirus

In het Verenigd Koninkrijk is een variant van het coronavirus in opmars die veel besmettelijker is. Wat betekent dit voor de epidemie of voor het vaccin?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden