Epidemie

Explosieve stijging virusslachtoffers door andere telling, zorgen nemen toe

In een ziekenhuis in Wuhan worden ct-scans van een patiënt gecontroleerd op het coronavirus dat deze ziekte covid-19 veroorzaakt.Beeld REUTERS

Door een andere registratie blijken er veel meer besmettingen te zijn met het nieuwe coronavirus. De ontwikkeling van de epidemie is minder inzichtelijk geworden.

Het aantal officiële getelde besmettingen door het nieuwe coronavirus donderdag enorm gestegen. Ook het sterftecijfer liep ineens flink op. De afgelopen week leek de epidemie in China op haar retour. Het aantal dagelijkse nieuwe gevallen daalde van ruim drieduizend vorige week tot net onder de tweeduizend, maar nu zijn er in één dag 14.840 bijgekomen. Ook de sterfte bereikte een nieuw record: 242 doden.

Ruimer geteld

Die forse toename is vooral het gevolg van een nieuwe manier van registreren. Tot nu toe werden alleen gevallen geteld waarbij het virus met een specifieke laboratoriumtest was gedetecteerd. Maar nu worden ook patiënten meegerekend waarbij de ziekte ‘klinisch is vastgesteld’, zoals de Chinese autoriteiten het noemen. Daar vallen naar verluidt ook ct-scans onder, of kenmerkende symptomen zoals een longontsteking.

Door de nieuwe kijk zijn er 13.332 extra besmettingen bijgekomen en 135 sterfgevallen. Echt nieuw waren donderdag de 1508 infecties en 107 doden. De totalen zijn nu gestegen naar ruim 60.000 besmettingen en 1310 doden. Overigens: de gecorrigeerde cijfers gelden alleen voor de provincie Hubei, het epicentrum van de epidemie. De autoriteiten hebben geen nieuwe aantallen voor de rest van China bekendgemaakt.

Nieuwe cijfers, nieuwe zorgen

Het wordt er niet inzichtelijker op, zegt Eric Snijder, als hoogleraar moleculaire virologie verbonden aan het Leids UMC. “Maar de grafiek waar iedereen de afgelopen weken naar heeft zitten staren en die een afvlakkende trend leek te tonen, kunnen we wel vergeten. Zo’n grafiek is zo betrouwbaar als het cijfermateriaal. Vandaag beginnen we met een nieuwe grafiek en we moeten afwachten of die afvlakt of stijgt. Maar laat ik dit zeggen: ik ben er niet gerust op dat de wereldwijde verspreiding van dit virus nog te voorkomen is”

De Chinezen onderwierpen patiënten tot nu toe aan een genetische test. Daarmee kan de aanwezigheid van het virus trefzeker worden aangetoond. Althans, als de patiënt voldoende virus in zijn keelslijm of luchtwegen heeft om te detecteren. Wordt de test te vroeg ingezet, dan is de kans groot dat de infectie gemist wordt.

Onder andere om die reden pasten de Chinezen de test alleen toe bij patiënten die ook al de symptomen van de ziekte die het virus veroorzaakt (covid-19) vertoonden. Daardoor misten ze vermoedelijk flink wat gevallen. Maar nu ze ook op klinische aspecten testen, overschatten ze wellicht de grootte. Op een ct-scan is bijvoorbeeld niet te zien of een longontsteking door het nieuwe coronavirus (genaamd sars-cov-2) komt, of het gevolg is van een gewone griep. Dat hoeft niet, zegt Snijder. “Als één familielid met de test is gediagnostiseerd op dit virus, kun je er wel vanuit gaan dat andere besmettingen in de familie door hetzelfde virus zijn veroorzaakt.”

Echte duidelijkheid komt pas over jaren

Lastig is ook dat die dertienduizend nieuwe besmettingen niet zijn gedateerd. Zijn ze van deze week of kunnen ze worden uitgesmeerd over de afgelopen maand? In dat laatste geval zou de grafiek alleen worden opgetild en blijft de afvlakkende trend bestaan. Dat weten we pas over een paar jaar, aldus Snijder. “De WHO telt graag alleen de in laboratoria bevestigde gevallen. Maar van eerdere epidemieën weten we dat er vaak veel meer besmettingen zijn. En nog veel meer mensen bij wie het virus is langs geweest, die inmiddels antistoffen hebben, maar die nooit ziek zijn geweest.”

Sommige virologen waren door de afvlakkende trend voorzichtig optimistisch; de epidemie zou wellicht kunnen worden ingedamd. Snijder is pessimistischer. Niet alleen vanwege deze nieuwe cijfers, maar ook gezien de verspreiding naar andere landen. En dan vooral de witte vlekken op de wereldkaart. “Enerzijds lees ik nu dat Vietnam tienduizend mensen in quarantaine stelt vanwege een uitbraak. Zoveel mensen afzonderen, dat lukt nooit. Ik vrees dat er daar geen houden meer aan is. Maar kijk verder. In India: drie besmettingen, op een bevolking van meer dan een miljard. Dat kan bijna niet. Of Afrika: nog niets. Terwijl er zeer intensieve contacten zijn tussen China en dat continent.”

Snijder gaat ervan uit dat het virus geleidelijk aan deze kant op komt. En hoopt dat het zo langzaam gaat dat er te zijner tijd middelen of een vaccin tegen bestaan. Maar we moeten ook niet paniekerig gaan doen, benadrukt hij. “Ik zie in de media paginagrote artikelen over de Chinese epidemie. En dan staat in een klein hoekje dat in Nederland een griepepidemie heerst. Daar zijn we aan gewend, maar qua impact is het van dezelfde orde, hoor.”

Lees ook:

Waarom virologen eerder deze week voorzichtig optimistisch waren

Er leek een afvlakkende trend te zijn. Maar: ‘Voorkom dat het virus overzomert’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden