Nieuwe coronavirus

Eerste stap gezet naar mogelijk coronamedicijn

Beeld ANP

Nederlandse wetenschappers hebben een succesje geboekt in de strijd tegen het nieuwe coronavirus. Maar het antilichaam heeft nog een maandenlange weg te gaan.

Onderzoekers van het Erasmus MC en de Universiteit Utrecht hebben een antilichaam geïsoleerd dat reageert op het eiwit waarmee het virus zich toegang verschaft tot lichaamscellen. Dat biedt perspectief voor de ontwikkeling van een medicijn tegen de ziekte Covid-19.

De Nederlanders hebben het artikel over hun vondst ter beoordeling ingediend bij het wetenschappelijk vakblad Nature. In afwachting van de eventuele officiële publicatie hebben ze hun studie op een site voor collega-wetenschappers geplaatst, BioRxiv.

Het antilichaam komt uit een voorraad die ze hadden aangelegd in hun zoektocht naar een middel tegen Sars, de infectie die in 2003 woedde en door een vergelijkbaar virus werd veroorzaakt. Van de 51 kandidaten die ze testten op celkweken, bleek er één aan te slaan. “Het antilichaam voorkomt dat het virus nog kan infecteren en kan bovendien goed helpen bij de opsporing van het virus”, zegt hoogleraar celbiologie Frank Grosveld, een van de ontdekkers namens het Erasmus MC, in Erasmus Magazine. “We proberen nu een farmaceut aan boord te krijgen – dat ziet er overigens goed uit – die het antilichaam op grote schaal kan produceren als medicijn.”

Geen valse verwachtingen

Onderzoeksleider Berend-Jan Bosch van de Universiteit Utrecht zegt geen valse verwachtingen te willen wekken. “Het is een eerste veelbelovende stap, maar het is nog veel te vroeg om te speculeren over de eventuele werkzaamheid bij mensen. Het onderzoek ligt ter beoordeling bij een vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift. Verder commentaar kan gegeven worden, zodra het artikel is geaccepteerd”, aldus Bosch op de website van de universiteit.

Ook Eric Snijder, hoogleraar virologie aan het Leids UMC en niet betrokken bij dit onderzoek, reageert terughoudend. “Panklare oplossingen die 100 procent werken zijn nog lang niet beschikbaar. Er is dus reden om blij te zijn met elk klein stapje in de goede richting.”

Maar, zegt hij, we moeten afwachten hoe werkzaam dit antilichaam zal blijken te zijn bij proefdieren en mensen. De twee virussen vertonen veel verwantschap, maar hun zogeheten spike-eiwitten staan uiteindelijk toch nog relatief ver van elkaar. Bovendien heeft het antilichaam nog een lange weg te gaan en het zou niet het eerste veelbelovende resultaat zijn dat op bijvoorbeeld bijwerkingen sneuvelt.

Beperkingen

Daarnaast zal het virus proberen te ontsnappen aan het antilichaam door zijn spike-eiwit te veranderen. Net als bij andere antivirale middelen is zo’n aanpak daarom pas effectief als je met een cocktail aan antilichamen kunt werken. Er zouden er dus meer moeten komen, dan alleen deze Rotterdamse.

Ten slotte heeft deze aanpak de nodige beperkingen: je spuit antilichamen in, maar deze worden niet door het lichaam zelf aangemaakt – zoals na een vaccinatie. Ze zullen dus geleidelijk weer verdwijnen en je zult steeds opnieuw moeten inspuiten om de bescherming te handhaven. Het is dus zeker geen handige methode om de hele bevolking te beschermen. Het zou wel goed kunnen worden ingezet om zieke mensen te behandelen en hun genezingsproces te ondersteunen, zegt Snijder. “Of om mensen in de frontlinie te beschermen tegen infectie. Dat is bij ebola een aantal keren met succes gedaan.”

Lees ook:

Wat de nieuwste coronacijfers voor u betekenen

Prangende vragen over wie het meeste risico loopt, of hoe lang de epidemie gaat duren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden