InterviewLeren eten

Een beurs van anderhalf miljoen euro om kinderen groenten te laten eten

Soms weigeren kinderen koppig om te proeven.  Beeld Colourbox
Soms weigeren kinderen koppig om te proeven.Beeld Colourbox

Bah, worteltjes! Waarom laten kinderen zo vaak hun groenten liggen? Hoogleraar Chantal Nederkoorn gaat het uitzoeken.

Wat gaat er om in het hoofd van een peuter die weigert een hap van zijn worteltjes of kiwi te eten? Hoogleraar cognitieve psychologie van eten Chantal Nederkoorn van Maastricht University wil weten wat jonge kinderen denken, waarnemen en verwachten als ze besluiten om groente en fruit te laten liggen. Deze week werd bekend dat ze een beurs van 1,5 miljoen euro krijgt van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek om Nederlandse kinderen aan de groenten te krijgen.

Eten Nederlandse kinderen hun groenten zo slecht?

“Dat doen we allemaal, helaas. Kinderen én volwassenen. We eten het te weinig en dat is jammer, want het beschermt tegen ziektes, het is goed voor je gezondheid en je hersenen. Kinderen doen het niet eens zoveel slechter dan volwassenen, maar als je begint bij kinderen, dan heeft dat langdurig effect. Als je kinderen jong leert groenten en fruit te eten, doen ze dat ook als ze volwassen zijn, weten we uit onderzoek.”

Is groente leren eten niet een opvoedkwestie?

“Deels. Als een kind geen verscheidenheid in voedsel aangeboden krijgt, dan kan het niet leren om verschillende dingen te eten. Maar ouders met meerdere kinderen zullen misschien herkennen dat de één een makkelijke eter is en de ander juist niet. Het kind zelf doet uiteindelijk z’n mond open, of niet. En daar richt ik me op in dit project: wat gaat er om in het hoofd van dat kind, welke cognitieve processen zoals verwachting, perceptie en angst voor smaak spelen een rol?”

Hoe komt u erachter wat een kind verwacht van de groenten op z’n bord?

“Ik wil bijvoorbeeld weten hoe het eten categoriseert. Als een kind naar een radijs kijkt, dan kan het denken: ‘dit is rood eten, ik ken een aardbei, vind ik lekker, dus dit eet ik ook’. Maar als het er dan in bijt, dan kan dat vies tegenvallen. Een wat ouder kind kan al denken: dit valt in de categorie groenten. Dan verwachten ze misschien een ander type smaak. Ik denk dat ze het dan lekkerder vinden. Zo hangt verwachting samen met smaak. We zullen kinderen in proefjes verschillende soorten plaatjes van eten aanbieden, en ze vragen om groepjes te maken. Kijken ze dan naar kleur, vorm of taxonomie?”

Smaken verschillen bij volwassenen, is dat niet ook zo bij kinderen?

“Zeker, maar kinderen moeten die smaken nog leren kennen. Gemiddeld moet je groente en fruit vijftien keer aanbieden voordat je kunt zeggen dat een kind het niet lust. Maar soms weigeren kinderen koppig om te proeven, zelfs als ze iets nog nooit gegeten hebben. Dat kan met karakter te maken hebben. Ik wil kijken of kinderen die wat voorzichtiger van natuur zijn en wat minder risico durven nemen, ook terughoudender zijn in nieuwe smaken proberen.

Misschien speelt ook de ‘confirmatie-bias’ een rol. Het is bekend van volwassenen dat ze een voorkeur voor bevestigende informatie hebben. Lastige eters zijn misschien ook eerder geneigd om informatie op te pikken die bevestigt dat iets niet lekker is. Dus als ze iets nieuws op hun bord zien, letten ze mogelijk vooral op broertjes, zusjes of klasgenootjes die het ook niet eten. Misschien kun je ze wel stimuleren om ook naar andere informatie te zoeken, naar klasgenootjes die het wél smakelijk opeten.”

Wat is uw doel met het onderzoek?

“We willen allereerst een grote groep jonge kinderen volgen tussen 3 en 5 jaar. We zijn benieuwd hoe hun groente- en fruitinname zich ontwikkelt, in die bepalende fase. Stel dat een kind weinig lust met 3 en veel met 5, dan ben ik benieuwd hoe dat komt en of daar al voorspellers voor waren. Daarnaast doen we experimenten die hopelijk tot adviezen voor ouders en kinderdagverblijven leiden. Zo weten we dat gevoeligheid voor textuur belangrijk is in het proces van leren eten. Champignons zijn glibberig, dat vinden kinderen soms een moeilijke textuur, net als tomaat, want die is hard van buiten en zacht vanbinnen. Maar stel dat je kinderen eerst met hun handen laat voelen aan champignons, ze daaraan laat wennen door ermee te spelen. Is het dan ook lekkerder en makkelijker om te eten? Dat gaan we testen. Het advies ‘niet spelen met je eten’ kan weleens averechts werken.”

Lees ook:

Waarom je volle fruitmand meer kwaad doet dan goed

Appels en eieren horen in de koelkast, komkommers juist erbuiten. Hoe houd je eten langer goed, zodat het niet in de prullenbak eindigt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden