Groene chemie

Een bacterie zo gek krijgen om rookgassen om te zetten in bruikbare grondstoffen: het kán

Aan tafel! Beeld Ramon van Flymen, ANP
Aan tafel!Beeld Ramon van Flymen, ANP

Wetenschappers hebben bacteriën aan het werk gezet om rookgassen om te zetten in bruikbare grondstoffen.

Willem Schoonen

Al eeuwen weet de mens micro-organismen voor zijn karretje te spannen, door gisten en bacteriën de stoffen te laten maken die hij wil hebben. Denk aan brood en bier. Maar wat dinsdag in vakblad Nature Biotechnology werd gepubliceerd is een bijzonder sterk staaltje: een ploeg Amerikaanse onderzoekers is erin geslaagd een bacterie zo gek te krijgen om rookgassen uit industriële installaties om te zetten in aceton en isopropanol, bekende oplosmiddelen die voor tal van doeleinden worden gebruikt, en die tot nu toe uit fossiele bronnen werden gehaald.

Vergroening van de bulkchemie is wereldwijd een prioriteit. Er wordt veel onderzoek gedaan naar biologische productie van chemische grondstoffen, en meestal met gisten of eencellige werkpaarden als de bacterie Escherichia coli. Maar die organismen hebben voedingsstoffen als suikers nodig. Dat is beter dan de fossiele route, maar nog altijd niet klimaatneutraal.

Deze onderzoekers hebben gezocht naar micro-organismen die geen suikers nodig hebben, maar kunnen groeien op simpele verbindingen als kooldioxide en koolmonoxide, die veel voorkomen in de rookgassen van industrieën zoals hoogovens. Want dan benut je die afvalstoffen voor ze in de atmosfeer opwarming veroorzaken. Clostridium autoethanogenum, een bacterie, blijkt dat te kunnen. Niet van nature, maar na genetische ingrepen van de wetenschappers.

Het is techniek, maar wel techniek die commentatoren van Nature Botechnology enthousiast maakt. Want Clostridium is een lastig te veranderen bacterie, die niet snel groeit. Optimaliseren van zo’n biologisch productieproces is ingewikkeld en tijdrovend. Maar de Amerikanen hebben een methode ontwikkeld om snel te zien welke genen van de bacterie ze moeten veranderen om de gewenste producten – hier aceton en isopropanol – te krijgen, storende bijproducten te voorkomen, en vooral de opbrengst te verhogen.

De ontwikkeling van dit soort biologische routes voor het benutten van industriële afvalgassen gaat het klimaatprobleem niet oplossen, zeggen de onderzoekers. Maar kan er wel een flinke bijdrage aan leveren. En dat in de bulkchemie, een sector die lastig te vergroenen is.

Lees ook:

IJsland claimt succes bij omtoveren broeikasgas in steen

Het IJslandse project CarbFix pompt kooldioxide in diepe basaltlagen van de bodem, waarna de CO2 wordt omgezet in steen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden