WetenschapSlaap

Dromende mensen kunnen communiceren in hun slaap

null Beeld Colourbox
Beeld Colourbox

Wie droomt lijkt in een compleet andere wereld te zijn. Toch hebben onderzoekers een luikje gevonden om daar binnen te treden. 

Het is onderzoekers gelukt om in te breken in de dromen van slapende mensen en met hen te communiceren. Vier teams van wetenschappers in Nederland, Amerika, Duitsland en Frankrijk hebben onafhankelijk van elkaar vragen gesteld aan slapende lucide dromers, die in hun slaap antwoord gaven door te reageren met oogbewegingen. Donderdag publiceren ze gezamenlijk hun resultaten in vakblad Current Biology.

Het Nederlandse deel van de studie vond plaats aan het onderzoeksinstituut Donders van de Radboud Universiteit Nijmegen. Dit onderzoek draaide om een 26-jarige vrouw die ervaring heeft met lucide dromen. In dit type droom weet iemand dat hij in een droom zit. 

De vrouw viel op een vroege ochtend in het lab in slaap. Door middel van polysomnografie – uitgebreide slaapregistratie – werd vastgesteld dat ze in haar remslaap zat, de fase van slaap waarin de kans op lucide dromen het grootst is. Vervolgens kreeg ze een aantal sommetjes voorgelegd, ze hoorde bijvoorbeeld ‘1 plus 2’. Met vooraf afgesproken oogbewegingen seinde ze het getal 3.

Toen de vrouw wakker werd vertelde ze dat ze een lucide droom had gehad waarin ze in een auto stapte, en vervolgens via de autoradio de vragen hoorde. Het verhaal van de vrouw staat niet op zich, ook in Amerikaanse, Duitse en Franse labs werden 36 lucide dromers aan slaaponderzoek onderworpen. Met zes proefpersonen lukt het om contact te maken en in 29 gevallen gaven zij correcte antwoorden op vragen.

Informatie in een droom brengen

“De studies bewijzen dat het mogelijk is om twee kanten uit te communiceren met mensen die dromen”, vertelt neurowetenschapper Martin Dresler van het Donders Instituut. “We kunnen informatie in een droom brengen. En de dromer kan een boodschap terugsturen.” Niet iedereen kan lucide dromen. “Het is best zeldzaam om mensen te vinden die het regelmatig doen”, vertelt Dresler. “Vandaar dat het zo lastig is om onderzoek te doen naar deze groep.”

Lange tijd werd lucide dromen niet gezien als een serieus onderzoeksveld. “Pas sinds zo’n tien tot vijftien jaar is het fenomeen breed geaccepteerd.” In labs worden steeds betere manieren gevonden om lucide dromers te stimuleren. Ze worden er met lichtsignalen of geluiden op gewezen dat ze in een droom zitten, daarop zijn ze vooraf getraind. Zodra ze weten dat ze in een droom zitten, bewegen ze hun ogen op een afgesproken manier heen en weer. Pratend communiceren tijdens een lucide droom is niet mogelijk, tijdens de remslaap zijn alle spieren verlamd, op de oogspieren na.

Behandeling voor nachtmerries

Het belang van deze studies is volgens Dresler vooral dat slaaponderzoekers nu weten hoe communiceren met dromers in z’n werk kan gaan. Met deze kennis kunnen zij proberen meer te weten komen over waarom en hoe we dromen en wat we kunnen leren en onthouden tijdens onze slaap. Tot nu toe waren slaaponderzoekers afhankelijk van wat dromers vertellen na ontwaken. “Maar die informatie is niet altijd betrouwbaar. We willen dichterbij de bron komen.”

Ook kan het communiceren met dromers van pas komen in behandelingen voor mensen met extreme nachtmerries, zoals bijvoorbeeld patiënten met een posttraumatische stressstoornis. Wie weet dat zij hun gedrag in een droom kunnen leren sturen. “Dat zal allemaal nog veel onderzoek vergen”, zegt Dresler. “Maar het begin is er.”

Lees ook:

Tim Post ontdekte dat je dromen kunt regisseren: ‘Ik vroeg Disney en Jobs slapend om carrièreadvies’

Tim Post (34), auteur van het net verschenen boek ‘Droommeester’, geeft wereldwijd lezingen en workshops over lucide dromen. Hij is psycholoog en promoveert aan de Universiteit Twente. Hij wil een droomacademie oprichten waar mensen droommeester kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden