Reportage Medische innovatie

Dooreten, zegt de tafel in het Twentse TechMed Centrum

De eettafel in het eHealth-huis registreert hoeveel iemand eet, en hoe snel. Dat gebeurt door sensoren in het tafelblad die het gewicht meten van het bord met eten of glas met drinken. De sensoren meten ook of iemand te snel of te langzaam eet. Beeld Herman Engbers

De Universiteit Twente opent vandaag een centrum waar de nieuwste medische technologie wordt uitgeprobeerd door arts en patiënt. 

Heeft Ikea nu ook al winkels op de campus van de universiteit Twente? De keuken, slaap-, eet- en badkamer lijken integraal overgenomen uit de showroom. Alleen de eettafel, daar is iets mee. Dat zit hem niet alleen in het afwijkende design, maar vooral in de talrijke sensoren en lampjes die onzichtbaar in het design zijn verwerkt.

“Dit is ons eHealth-huis”, zegt universitair hoofddocent en biomedisch ingenieur Monique Tabak over de strak ingerichte kamers. “Voor zover ik weet de mooiste die er is. Je kunt hier echt wonen en onderzoekers en studenten kunnen direct hun applicaties uitproberen.” Bovenin de muur zit een raam. Daarachter kunnen studenten en onderzoekers kijken hoe mensen omgaan met nieuwe producten en wat er eventueel anders moet.

Niet na twee weken in de kast

De ruimte is onderdeel van het nieuwe TechMed Centrum dat vandaag opent. De eerste in Europa, stelt zakelijk directeur Remke Burie. Het doel van de Twentse universiteit is ervoor zorgen dat arts en patiënt echt wat hebben aan de nieuwe oplossingen. En nieuwe producten niet na twee weken in de kast worden opgeborgen, zoals vaak gebeurt bij gezondheidsapps en wearables, de draagbare meetapparaten die patiënten thuis kunnen gebruiken.

Vandaar ook de simulatieruimtes. Naast de nagebouwde woonruimte is er ook een volledig uitgeruste operatiekamer waar studenten kunnen werken en bedrijven nieuwe technieken kunnen uitproberen. Niet op mensen natuurlijk. In de simulatiewoonruimte zullen wel echte mensen slapen, koken en tv-kijken.

“Vroeger bedachten ingenieurs technische hoogstandjes”, zegt Burie, “maar die gaven niet altijd antwoord op de vraag die de medicus of patiënt had. En als ze wel antwoord gaven, dan moest er nog veel verbeterd worden voordat mensen het product gingen gebruiken.” De laatste stap, van technisch hoogstandje naar product dat arts en patiënt graag gebruiken, is onder meer het werkgebied van het nieuwe TechMed centrum.

Eet-apps

In de keuken van de simulatieruimte vertelt Tabak over nieuwe technieken die zijn gericht op leefstijl. “Daar is voeding belangrijk in. Dat speelt bij revalidatie, in verpleeg­huizen en bij preventie. Vaak zie je apps waarin je kunt bijhouden wat je eet, en dan krijg je een grafiekje. Dat werkt niet goed. We gaan nu testen of deze tafel wel werkt.”

De eettafel registreert hoeveel iemand eet, en hoe snel. Dat gebeurt door sensoren in het tafelblad die het gewicht meten van het bord met eten of glas met drinken. De sensoren meten ook of iemand te snel of te langzaam eet. In het tafelblad zitten kleine lampjes. “Voor bewoners van verpleeghuizen kan eten een probleem zijn. Je kunt eten stimuleren door bepaalde kleuren te tonen, of afbeeldingen.”

Dat werkt niet bij iedereen, weet Tabak. “Daarom is persoonsgebonden zorg zo belangrijk. Zo is de een gevoelig voor competitie en de ander voor samenwerking. Daar stellen we de behandeling op af.”

Zorg op afstand

De tafel is een blikvanger, maar waar het echt om gaat zijn de toepassingen die zorg op afstand mogelijk maken. “Veel zorg gaat van ziekenhuizen naar thuis”, zegt directeur Burie. “Er worden veel wearables ontwikkeld. Maar wat je ziet is dat het na een paar weken vaak niet meer wordt gebruikt. Waar heeft dat mee te maken? Dan kom je bij psychologie terecht. Hoe kun je de eindgebruikers, of dat nu een arts of patiënt is, verleiden iets te blijven gebruiken? Dat kan alleen als je iedereen in een vroeg stadium bij de ontwikkeling betrekt.”

Een voorbeeld van een patiëntengroep die thuis de metingen doet, zijn kinderen met astma. “We zien dan hoe actief ze zijn en hoe vaak ze inhalatiemedicatie nemen”, zegt Tabak. “Zo kunnen we op afstand kijken hoe het gaat. Blijft alles goed gaan, dan hoeven ze niet naar het ziekenhuis voor hun halfjaarlijkse controle. Gaat het niet goed, dan moeten ze juist sneller op controle.

Lees ook: 

‘Mantelzorgers kunnen het niet alleen, er moeten bejaardentehuizen 2.0 komen’

Hoe lossen we het sterk stijgende tekort aan mantelzorgers op? Overbelasting van mensen die voor een naaste zorgen, is een groeiend probleem. In de toekomst zal dit nog veel erger worden,blijkt vrijdag uit een vooruitblik naar 2040.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden