Wetenschap Maanlanding

Complotdenkers weten het zeker: we zijn nooit op de maan geweest!

De vlag van de Verenigde Staten op de maan. Waarom wappert die? Beeld Nasa

Nog altijd geloven veel mensen niet dat de maanlanding echt heeft plaatsgevonden. Er zijn wel antwoorden op de vragen die zij stellen.

De maanlanding was nep en de beelden kwamen uit een filmstudio in Hollywood. Er zijn nog altijd grote groepen – zes procent van de Amerikanen – die dit geloven en daarvoor tal van ‘bewijzen’ aandragen. Ook al zou dat betekenen dat de honderdduizenden die aan het Apollo-project hebben gewerkt, zich al vijftig jaar aan een zwijgplicht houden. Wat houden die complottheorieën in? En zijn ze te weerleggen?

Op foto’s is te zien dat de vlag die Armstrong en Aldrin op de maan hebben geplant, wappert. Dat kan niet: op de maan waait het nooit, omdat er geen atmosfeer is. De vlag zou slap moeten hangen.

De vlag hangt niet slap omdat hij door een horizontale drager hoog wordt gehouden. Bovendien had hij best kunnen wapperen als de astronauten hem een beetje wild hadden opgehangen: dan blijft hij op de maan, door het gebrek aan luchtweerstand, even doorwapperen.

De grap is: hij wappert niet. Hij is alleen niet strak opgehangen. De ironie is dat astronauten later opzettelijk vouwen in de vlag hebben laten zitten, omdat het er zo echt uitziet. Niet beseffend dat ze complotdenkers zo in de kaart spelen.

Er zijn geen sterren te zien. De maan kent een wolkenloze hemel, dus waar zijn ze?

Sterren zijn zwakke objecten aan de hemel. Op aarde zijn ze alleen ‘s nachts zichtbaar. En ze verschijnen pas op een foto bij een lange belichtingstijd. Armstrong zag op de maan wel degelijk sterren, ook al was het er tijdens de maanwandeling dag. In de aardse atmosfeer wordt het zonlicht overdag verstrooid, waardoor alle sterren onzichtbaar worden. De maan heeft geen atmosfeer; de hemel is daar ook overdag zwart. Maar doordat de astronauten zelf in het zonlicht stonden, was de belichtingstijd van de foto’s kort en kwamen de sterren niet in beeld.

De schaduwen deugen niet. Het licht lijkt van meerdere kanten te komen. Dat bewijst dat de foto’s in een studio zijn gemaakt.

Dat sommige schaduwen niet parallel lopen, is een kwestie van perspectief. De schaduwen van voorwerpen of personen vooraan in beeld lijken gedraaid ten opzichte van de schaduwen op de achtergrond. Het effect is vergelijkbaar met de spoorrails die aan de horizon bijeen lijken te komen. Trouwens, als het effect veroorzaakt werd door meerdere lichtbronnen (studiolampen!) dan had alles ook meerdere schaduwen moeten krijgen.

Een tweede complotargument rond die schaduwen luidt: als alles alleen door de zon wordt verlicht, zou alles wat in een schaduw staat, donker moeten blijven. Terwijl astronauten in de schaduw van de lander bijvoorbeeld verlicht zijn. Maar er is niet één lichtbron. Het zonlicht wordt door de maanbodem weerkaatst (daardoor genieten wij hier ’s nachts van het maanlicht) zodat de astronauten indirect toch verlicht worden.

De astronauten zouden door kosmische straling een ruimtereis niet overleven. Met name de passage door de Van Allen-gordels zou dodelijk zijn.

De Van Allen-gordels zijn donutvormige banden rond de aarde waar het aardmagnetisch veld geladen deeltjes heeft ingevangen die afkomstig zijn van de zon. Het is niet gezond om daar onbeschermd te verblijven, maar de straling is pas dodelijk als je er te lang verblijft.

Het ruimteschip is in een uur door de gordels heen gereisd waardoor de stralingsdosis onder de jaarnorm voor bijvoorbeeld werknemers in een kerncentrale is gebleven.

De originele filmbeelden van de landing zijn zoek. Per ongeluk gewist, zegt de Nasa. Ze zijn er nooit geweest, volgens de complotdenkers.

De beelden die de astronauten maakten, zijn naar radiotelescopen op aarde, met name in Australië, gestuurd. Daar zijn ze op banden gezet, maar ze zijn ook naar televisiestations gestuurd waar ze geschikt werden gemaakt voor uitzending. Die Australische banden zijn later gewist, zo bleek in 2006. Maar de televisiebanden zijn wel bewaard gebleven.

De maanstenen die de astronauten zouden hebben meegenomen, zijn nep. Ze zijn immers identiek aan aards gesteente.

Het is waar dat de maanstenen een aardse samenstelling lijken te hebben. De zogeheten isotopenverhouding voor zuurstof is nagenoeg gelijk. En die overeenkomst stelt wetenschappers die een verklaring voor het ontstaan van de maan zoeken voor grote problemen.

Maar er zijn ook duidelijke verschillen. Ze zijn bijvoorbeeld ouder dan het oudste aardse gesteente en ze bevatten geen water.

Volgens sommige complotdenkers zijn de maanstenen eigenlijk meteorieten, die afkomstig zijn van de maan en op Antarctica zijn ingeslagen. Daar zijn ze door de Nasa verzameld. Afgezien van het feit dat aan zo’n meteoriet te zien is dat hij door de atmosfeer is gevlogen, is de eerste maanmeteoriet van Antarctica pas in 1979 gevonden.

Alle zes maanlandingen vonden plaats tijdens het presidentschap van Richard Nixon.

Nixon, zelf een groot complotdenker, zou Stanley Kubrick, regisseur van onder andere ‘2001: A Space Odyssey’, hebben benaderd om een film van de landing te maken. In 2015 circuleerde er een video waarin Kubrick, die in 1999 was overleden, zou bekennen dat hij die film had gemaakt. De video bleek bedrog.

Lees meer verhalen over de maanlanding op trouw.nl/maanlanding.

Lees ook:

Een onderneming van ongekende omvang

De landing op de maan was onmiskenbaar een grootse prestatie. Maar het was ook een gevaarlijke onderneming. ‘Het is een mirakel dat het allemaal foutloos is gegaan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden