Brexit

Britse wetenschappers dreigen EU-beurzen te verliezen

Corona-onderzoekers aan de universiteit van Oxford. Beeld AP
Corona-onderzoekers aan de universiteit van Oxford.Beeld AP

De brexit krijgt een vervelend staartje voor topwetenschappers aan Britse universiteiten die onlangs een Europese onderzoeksbeurs kregen toegekend. Zij moeten naar de Europese Unie verhuizen om die beurs te behouden.

Merijn van Nuland

In een brief stelt de Europese Unie een hard ultimatum: alle recente Britse ontvangers van een beurs van de European Research Council (ERC) moeten hun projecten binnen twee maanden onderbrengen bij een instituut op het vasteland. Doen zij dat niet, dan wordt de financiering niet overgemaakt. Daardoor lopen de wetenschappers per project anderhalf tot tweeënhalf miljoen euro mis.

Voor veel wetenschappers aan Britse instituten is het een hard gelag. Zij hebben hard gewerkt om een beurs binnen te halen van de ERC, maar zien zich nu gedwongen een pijnlijke keuze te maken: de beurs verliezen of huis en haard verlaten en zich in een ander land vestigen. Zeker 46 wetenschappers in Groot-Brittannië zitten in deze spagaat, waaronder ook enkele Nederlandse wetenschappers die werkzaam zijn aan Britse universiteiten.

Moeizame onderhandelingen

Het harde EU-ultimatum is een rechtstreeks gevolg van de brexit. Weliswaar is afgesproken dat het Verenigd Koninkrijk op den duur weer deelneemt aan de Europese onderzoekssamenwerking, maar door moeizame onderhandelingen met de Europese Unie heeft het land die samenwerking nog altijd niet bekrachtigd.

Op sociale media reageren wetenschappers verbolgen. “Brexit is een rommeltje”, schrijft Miriam Klein-Flügge, neurowetenschapper aan de Universiteit van Oxford, op Twitter. “Het lijkt erop dat ik de keuze heb om mijn beurs binnen twee maanden naar Europa te verhuizen, of op te geven.”

Teleurstelling

Ook Matteo Salvalaglio, scheikundige aan het University College London, legt de schuld bij de Britse overheid, maar is daarnaast teleurgesteld in de Europese Unie. Hij noemt het ‘ontmoedigend’ dat hij binnen twee maanden over de toekomst van zijn eigen familie moet beslissen. Volgens Salvalaglio zijn de Britse wetenschappers ‘irrelevante nevenschade’ in de harde brexit-onderhandelingen.

“Het Verenigd Koninkrijk was altijd een van de beste plekken binnen Europa voor onderzoeksfinanciering, maar dit verandert dat plaatje vrij drastisch”, zegt Stineke van Houte, biotechnoloog aan de Universiteit van Exeter en ontvanger van een ERC-beurs. “Ik houd mijn opties voor het verhuizen van mijn beurs naar de EU dus nog even open.”

Britse beloftes

De Britse overheid heeft eerder wel toegezegd de misgelopen ERC-beurzen te compenseren, mocht het daadwerkelijk zover komen. Mogelijk kunnen wetenschappers in het Verenigd Koninkrijk hun miljoenen dus uit een steunpakket krijgen en zo hun onderzoek voortzetten. De onderzoekers vrezen echter dat zo’n Brits alternatief veel minder aanzien heeft dan de felbegeerde ERC-beurs, en dat daarmee hun carrière grote schade oploopt. Bovendien is de Britse beurs niet overdraagbaar: verhuist een Britse wetenschapper naar een Europese universiteit, dan blijft het onderzoeksgeld achter.

De impasse kan nog met een sisser aflopen als de EU en het Verenigd Koninkrijk binnen twee maanden tot een compromis komen over gezamenlijk onderzoeksbeleid. “Het is echt tijd dat de situatie gedeblokkeerd wordt”, zegt Kurt Deketelaere, voorzitter van de League of European Research Universities (Leru), een samenwerkingsverband waarbij ook enkele Britse universiteiten zijn aangesloten. Lukt dat niet, dan vreest Deketelaere een exodus van ERC-wetenschappers uit het Verenigd Koninkrijk.

Lees ook:

KNAW wil meer zicht op bijbanen hoogleraren

De registratie van nevenfuncties van hoogleraren is te chaotisch, vindt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW): ‘De wetenschappelijke onafhankelijkheid moet worden bewaakt’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden