Rustige oude dag

Beetje vlooien, meer wil een oude chimp niet

Oude chimpansees vlooien elkaar.Beeld John Lower

Met het klimmen der jaren krimpt bij menigeen de vriendenkring. Ouderen hebben er niet zo’n behoefte meer aan om nieuwe vrienden te maken. Het is vermoeiend, levert niet altijd succes op, maar wel vaak stress. Wie op leeftijd is gekomen, investeert liever in de vriendschappen die waardevol zijn gebleken.

Dat leek een typisch menselijke eigenschap, maar chimpansees doen het ook. Amerikaanse gedragsbiologen schrijven in het wetenschappelijk tijdschrift Science dat mannelijke chimpansees, naarmate ze op leeftijd komen, steeds vaker hun oude vrienden opzochten om elkaar eens lekker te vlooien. Ze zochten veel minder toenadering tot jonge mannen of vreemde mannen. De onderzoekers putten uit een grote databank waarin over een periode van twintig jaar het gedrag van chimpansees in een natuurpark in Oeganda is vastgelegd. 

De jongvolwassenen daarentegen waren druk met nieuwe contacten leggen en schurkten regelmatig tegen andere chimps aan, zonder dat die laatste meteen enige affiniteit toonden.

Dat is gek, vinden de onderzoekers. Het idee was immers dat de oude mens zijn contacten beperkt, omdat het besef begint door te dringen dat het leven eindig is. “Maar een chimpansee, hoe slim ook, weet niet dat hij eens doodgaat”, aldus de biologen. “De primaat wordt door iets anders gedreven, maar omdat wij nauw aan hem verwant zijn, spelen zijn motieven ook bij ons een rol.”

Ze keken nog eens goed naar de chimps en zagen dat de oude mannetjes graag dicht tegen iemand aan gingen zitten die dat ook fijn vond. Terwijl de jongeren stoer deden en indruk probeerden te maken op de groep, hoefde het voor de senioren allemaal niet meer zo. Gewoon, beetje rustig zitten, om je heen kijken, zo nu en dan een vlo wegpikken. Het besef van de dood was er dan misschien niet, maar die drukke competitie was niet meer aan ze besteed.

Lees ook:

Een chimpansee weet dat hij zijn vrienden kan vertrouwen

Blijkbaar is deze basis voor vriendschap niet door mensen bedacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden