Talent is evenredig verdeeld, mogelijkheden niet, vond Leila Janah.

NaschriftLeila Janah (1982-2020)

Zij bracht de sloppenwijken in contact met de digitale wereld

Talent is evenredig verdeeld, mogelijkheden niet, vond Leila Janah.Beeld Hollandse Hoogte

Ze was ervan overtuigd dat niet aalmoezen, maar banen mensen uit de armoede konden trekken. De jonge Amerikaanse Leila Janah zette haar overtuiging om in daden en startte een sociale onderneming in Kenia, Oeganda en India. In de afgelopen twaalf jaar kwamen door haar bedrijf Samasource zo’n 11.000, voornamelijk jonge mensen uit arme wijken, aan het werk.

De ouders van Janah emigreerden vanuit India naar de Verenigde Staten, waar hun twee kinderen werden geboren. Ze moesten hard werken om dochter en zoon de kans te geven op een goede opleiding. Vader was ingenieur en moeder spijkerde het inkomen bij door uien te snijden in een restaurant. Hun harde werken zorgde ervoor dat Janah ontwikkelingsstudies kon volgen aan de Harvard-universiteit.

Ze was al jong geïnteresseerd in het lot van minderbedeelden in de maatschappij. Ze werd naar eigen zeggen voor het eerst echt met armoede geconfronteerd in Ghana, tijdens een uitwisselingsprogramma. Daar gaf ze op het platteland onderwijs aan blinde kinderen. Om hen goed les te kunnen geven, leerde ze braille lezen. Later gaf ze ook nog Engelse les in Kenia.

Goed opgeleide mensen uit de middenklasse

Haar idee voor Samasource ontstond tijdens een bezoek aan de Indiase stad Mumbai. Daar reed ze langs een grote sloppenwijk, vlakbij het mooie kantoor waar ze moest zijn. Het personeel op dat kantoor bestond uit goed opgeleide mensen uit de middenklasse. Waarom kregen mensen uit de sloppenwijk geen kans bij het bedrijf, vroeg ze zich af. “Ik realiseerde me dat talent evenredig is verdeeld, maar mogelijkheden niet. En dat staat nog altijd centraal in mijn doelstellingen vandaag de dag”, zei Janah in december 2018 tegen Trouw.

Ze werkte haar idee uit en in 2008 opende Samasource in Kenia, een bedrijf waar werknemers data genereren die worden gebruikt voor projecten als zelfsturende auto’s, technologie voor videospellen en software die wildparkwachters in Afrika helpt om het stropen te voorkomen. Onder de afnemers bevinden zich Microsoft, Google en Facebook. Samasource begon als een sociale onderneming zonder winstoogmerk die jonge mensen uit sloppenwijken in aanraking bracht met de digitale wereld. Die keuze maakte Janah omdat het erg moeilijk was om fondsen te krijgen voor sociale ondernemingen van traditionele geldschieters zoals banken. Na een paar jaar begon Samasource winst te maken en besloot ze een dochteronderneming met winstoogmerk op te richten. “Het meerderheidsaandeel is in handen van de sociale onderneming zonder winstoogmerk. Een uniek model, want als de zaken goed gaan is de eerste begunstigde de moedermaatschappij waardoor we meer kunnen doen voor onze sociale missie”, legde Janah uit. Ze zorgde er ook voor dat minstens de helft van de werknemers uit vrouwen bestond. In 2015 zette ze zelfs een bedrijf, LXMI, op waarvoor alleen vrouwen in aanmerking kwamen. Die verzamelen in Oeganda Nilotica-noten en persen ze thuis uit. De olie wordt naar de VS verscheept voor verwerking in huidverzorgingsproducten.

Obstakels overwinnen

Janah zat nog boordevol andere ideeën toen ze vorig jaar te horen kreeg dat ze leed aan epithelioid sarcoma, een zeldzame vorm van kanker. Ze maakte via sociale media haar ziekte bekend. ‘Ik besloot dit te doen omdat ik geleerd heb dat de steun van vrienden en de gemeenschap een krachtig middel is om schijnbaar onmogelijk obstakels te overwinnen’, schreef ze. Ze probeerde tijdens de behandeling zoveel mogelijk door te werken. Met tegenzin moest ze wel het surfen en duiken opgeven, twee sporten waar ze altijd intens van genoot in haar beperkte vrije tijd. Ze bleef optimistisch dat ze de kanker de baas kon worden, maar begin dit jaar traden complicaties op waardoor ze overleed. Ze laat een echtgenoot en stiefdochter achter.

Leila Janah werd geboren op 9 oktober 1982 in Lewiston in de Verenigde Staten en overleed op 24 januari 2020 in New York.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden