Reportage Egypte

Tinderen is taboe in Egypte, maar een ‘monogame app’ moet kunnen

Islam Ibrahim, 38 jaar. “Ik vind het geen fijn idee dat iemand naar zo’n site gaat om een echtgenoot te vinden. Ik wil iemand die mij leuk vindt om wie ik ben”, vertelt hij. Beeld Rene Clement

De zoektocht naar een partner is doorgaans een familiekwestie in Egypte, maar gaandeweg verandert dat. Zelfs datingapps krijgen hier langzaam voet aan de grond.

Voor jonge Egyptenaren is het lastig om zelf op zoek te gaan naar liefde, zonder dat de familie zich ermee bemoeit. Jongeren wonen thuis tot ze trouwen en uitgaan is beperkt tot bruiloften, waar de hele familie bij aanwezig is. Dan zoeken zij gegarandeerd met je mee, want wie niet snel genoeg trouwt in Egypte zou ‘de boot missen’, zeker vrouwen.

Maar volgens Sameh Saleh, hoofd van Harmonica, een nieuwe datingapp in Egypte, verandert de manier om een partner te vinden in het land. “Vroeger bleven meisjes thuis. Als een jongen wilde trouwen vroegen familieleden voor hem rond”, vertelt hij. “Het systeem werkte toen, maar door de jaren heen is veel veranderd. Meisjes gaan nu naar school en werken. Jongens kijken televisie en krijgen andere ideeën over liefde.”

Islam Ibrahim: ‘Te romantisch voor een app’

De 38-jarige accountant Islam Ibrahim vindt het lastig een vrouw te vinden die zijn interesses en ideeën deelt en niet slechts uit is op een huwelijk. Al lang probeert zijn familie hem te koppelen. “Sinds ik 26 jaar was, misschien al wel daarvoor,” vertelt hij. Maar hij wees de pogingen van zijn familie steeds af, omdat hij zag dat veel vrienden ongelukkig trouwden. “Een vriend en zijn vrouw waren niet gelukkig”, vertelt Ibrahim. “De vrouw vroeg hem waarom hij met haar getrouwd was. Hij ­antwoordde: ‘Om van het ­gezeur van mijn familie af te zijn’.”

Onder invloed van zijn oom ontmoette Ibrahim zes jaar geleden toch een potentiële bruid. “Mijn oom koppelt mensen graag. Hij belde me op en vertelde over een meisje en haar familie, die mij wel zagen zitten”, zegt Ibrahim. Na een ontmoeting in het huis van de oom met beide gezinnen, accepteerde Ibrahim. Kort na de ontmoeting kaapte een andere jongen haar toch weg, maar dat maakte Ibrahim niet veel uit. “Ik was al niet zo enthousiast.”

Toch vond hij al snel iemand waar hij wel enthousiast over was. Tijdens zijn postdoctorale opleiding werd hij verliefd op een meisje dat dezelfde studie deed. Ze studeerden samen en toen ze maar bleven praten na de examens besloten ze zich te verloven. Maar toen bleek dat haar familie verwachtte dat Ibrahim bij haar vader in ­Saudi-Arabië zou gaan werken, verbrak hij de verloving. Dat was heel verdrietig, maar hij realiseerde zich iets belangrijks. “Ik besloot: ik ga zelf op zoek naar iemand.”

Dat blijkt lastig zonder de hulp van familie. “Zo’n 95 procent van mijn vrienden is al getrouwd”, zegt Ibrahim. De nieuwe datingapps kent hij, maar hij zou die zelf niet gebruiken. “Ik vind het geen fijn idee dat iemand naar zo’n site gaat om een echtgenoot te vinden. Ik wil iemand die mij leuk vindt om wie ik ben”, vertelt hij.

Soms vraagt hij zich af of hij niet te romantisch is. Maar hij vindt het een belangrijke eigenschap: “Het zorgt voor begrip tussen een stel.” Hij woont nu bij zijn moeder en misschien zal hij daar blijven. Maar dat is niet erg. “Iedereen hier wil trouwen, gewoon omdat ze denken dat dat is hoe het leven hoort te zijn. Ik denk dat niet.”

Harmonica en Okhtub

Daten is nog taboe in Egypte, maar de nieuwe datingapps Harmonica en Okhtub willen op een ‘cultureel verantwoorde manier’ dat taboe doorbreken. Harmonica is zo’n groot succes, dat het in augustus werd gekocht door Match Group, het moederbedrijf van verschillende dating-apps waaronder Tinder.

De dating-apps, die beide de aandacht van meer dan dertigduizend volgers op Facebook hebben, stellen gebruikers vragen, waarna ze met potentiële partners worden gematcht. Als beide gebruikers elkaar leuk vinden belanden ze in een gesprek en vallen andere kandidaten af. Een monogame app dus.

Anoniem: ‘Voor homo’s is het lastig een lange relatie op te bouwen in Egypte’. Beeld Rene Clement

Anoniem: ‘Voor homo’s zijn apps onmisbaar’

“Straks ben ik veertig en ben ik nog steeds alleen. Ik krijg dan zoveel vragen van mijn familie en buren”, vertelt een homoseksuele Egyptenaar (31 jaar). Naast een select groepje vrienden weet niemand in zijn omgeving dat hij op mannen valt. In Egypte wordt homoseksualiteit bestraft. Anderhalf jaar geleden werden 75 mensen opgepakt nadat een lhbt-activist op een concert met een regenboogvlag had gezwaaid.

Hoewel datingapps als Tinder en Grindr risicovol zijn omdat de politie ze gebruikt om homoseksuelen op te sporen, zijn de apps onmisbaar voor de homogemeenschap. Homobars zijn er namelijk niet in Egypte. Maar door de vele arrestaties zijn gebruikers voorzichtig. “Als je in Parijs of Londen bent zie je profielen met gezichten”, vertelt de man. “Hier zie je alleen lichamen of vervaagde gezichten, om hun identiteit te beschermen.”

Naast de homo-gemeenschap, een select clubje liberale Egyptenaren en prostituees worden datingapps als Tinder nauwelijks gebruikt in het land. De samenleving ­associeert die met losse relaties, terwijl apps als Harmonica steeds meer geaccepteerd worden als een stap in het proces naar een huwelijk.

Voor homo’s is het lastig een lange relatie op te bouwen in Egypte. Ze kunnen niet trouwen of samenwonen en moeten de relatie geheim houden. Ook praktisch is het heel moeilijk een relatie te onderhouden, omdat ongetrouwde Egyptenaren bij hun ouders wonen.

“Het gebeurt vaak dat iemand tussen de twintig en dertig jaar oud alle banden met de lhbt-gemeenschap verbreekt”, vertelt deze man. “Ze worden dan religieus en proberen in de samenleving te passen. Maar na zes maanden realiseren ze zich dat het onmogelijk is, want dit is hoe ze nou eenmaal geboren zijn.”

Ondanks de risico’s zijn datingapps volgens hem revolutionair in Egypte. “Ze helpen zoveel mensen, omdat je nu anderen kan vinden die zijn zoals jij”, vertelt hij. “Het is hier moeilijk om liberale en openminded mensen tegen te komen, want je zit vast in je eigen omgeving. Nu kun je elkaar vinden op basis van ideeën en niet op basis van sociale klasse of de wijk waar je woont.”

Huwelijk blijft de norm

De samenleving keurt apps als Tinder af om de associatie met losse relaties. Alleen de meer liberale elite en homoseksuelen gebruiken dat soort apps al langer. Maar de nieuwe apps Harmonica en Okhtub worden steeds meer ­geaccepteerd als een stap in het proces naar een huwelijk. Want hoewel de ­manier om een geliefde te vinden langzaam verandert, blijft het huwelijk de norm in Egypte.

Omdat daten zo’n onbekend terrein is, krijgen gebruikers van Harmonica app-advies. De chat waarin twee gematchte gebruikers elkaar leren kennen heet dan ook ‘de reis’. Potentiële geliefden krijgen bijvoorbeeld advies als ze te veel of juist te weinig een gesprek initiëren, wanneer ze de ander het best kunnen ontmoeten en wat ze dan kunnen doen op een date. “Het is allemaal nog erg nieuw”, zegt Saleh. “Zo klagen meisjes vaak bij ons na zo’n twee weken praten: hij is niet serieus, hij wil mijn familie nog niet ontmoeten.”

Saleh wil dat zijn app vrouwen in Egypte sterkt, zodat ze zelf stappen gaan zetten in de liefde. “Nu moeten ze wachten tot een jongen toenadering zoekt.” Maar het is een uitdaging om ouders van gebruikers ervan te overtuigen dat dit belangrijk is. Zij zien de app nog vooral als een uitbreiding van de pool mogelijke huwelijkskandidaten. “Sommigen vragen, hoe kan ik een profiel maken voor mijn dochter?”, zegt Saleh. “Dan zeggen we, nee, laat het haar zelf doen.”

Malak: ‘Er is geen privacy in relaties in Egypte’. Beeld Foto Rene Clement

Malak: ‘Belangrijk om ervaring op te doen’

Als ze ruzie hebben, moet Malak het niet alleen opnemen tegen haar man, maar tegen zijn hele familie. De eerste onenigheid kwam net na de bruiloft. Malak wilde werken, maar haar man wilde dat niet. Al snel begon haar schoonmoeder te bellen. “Waarom doe je niet gewoon wat hij zegt, vroeg ze dan”, zegt Malak. “En toen ons eerste kind geboren was, probeerde zijn broer hem ervan te overtuigen dat hij mij niet moest helpen in het huis. Dat hoort volgens hem niet.”

Malak zucht. “Er is geen privacy in relaties in Egypte”, zegt ze. “De familie bemoeit zich overal mee.” Dat is bij Malak en haar man al helemaal zo. Hun moeders zijn nichten, die elkaar door hun grote families niet goed kenden. Malak werd op de bruiloft van haar oom voorgesteld aan haar man en toen ging allemaal snel. Hij kwam langs met zijn ­familie, zij ging met haar moeder op bezoek bij hem en kort daarna trouwden ze.

Maar al snel bleek de match niet te werken. “Zijn familie heeft een andere levensstijl dan die van mij”, vertelt ze. “Mijn moeder werkt, zijn moeder blijft thuis en is volledig gesluierd.” Toen Malak jong was geloofde ze dat als ze zou trouwen, al de problemen in haar leven vanzelf weg zouden gaan. “Maar ik snap nu hoe belangrijk het is om een partner te vinden die dezelfde blik op de toekomst heeft als jij.”

Tien jaar en vele relatieperikelen verder zegt Malak dat ze liever de tijd had genomen voor ze in een huwelijk stapte. Volgens haar is het belangrijk voor jonge Egyptenaren om ervaring op te doen. De datingapps vindt ze dan ook een goed idee.

“Ik hoop dat mijn dochter later vriendjes heeft op school”, lacht ze, voor ze daaraan toevoegt: “Ik ben blij dat je dat in het Nederlands opschrijft, mijn man zou mij vermoorden.”

De volledige namen van de geïnterviewden zijn bekend bij de redactie.

Lees ook:

Twee oppassen, drie schoonmakers en een chauffeur, daar is niets decadents aan.

Als ik in een van de hippe koffiezaken op het bemiddelde Nijl-eiland Zamalek zit te werken, zie ik vaak iets waar ik me over verbaas. Jonge moeders die koffiedrinken na hun bezoek aan de sportschool of manicure en bijna allemaal een oppas voor hun kinderen meenemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden