Déjà VuVeilig heenkomen

Schuilplekken onder het Witte Huis voor het geval dat…

In 2015 werd een foto vrijgegeven van de onderaardse schuilplaats, waar na de aanslagen in september 2001 de toenmalige vicepresident Dick Cheney(R) en nationale veiligheidsadviseur Condoleezza Rice tijdelijk werden ondergebracht.Beeld AFP

 De Democratische president Lyndon Johnson verliet tijdens zijn ambtsperiode in de jaren zestig van de vorige eeuw het Witte Huis weleens via een van de ondergrondse gangen. Simpelweg omdat hij niet altijd zin had in een vertrek door een haag van tegen de Vietnamoorlog protesterende actievoerders.

Nog niet eerder werd een president zoals Donald Trump deze week naar beneden gedirigeerd uit vrees voor demonstranten. In dit geval waren ze woedend vanwege de dood van George Floyd en structureel racisme in de Verenigde Staten.

Media, waaronder The New York Times, meldden het zoeken van een veilig heenkomen. Trump heeft een alternatieve waarheid: hij spreekt van een inspectie.

Het eerste denken over vluchtwegen en schuilplaatsen bij het Witte Huis had in elk geval wel te maken met angst voor binnenlandse vijanden. Aan het begin van de Amerikaanse Burgeroorlog in 1861 leek een aanval van de Zuidelijken op Washington D.C. een optie om rekening mee te houden. President Abraham Lincoln, wiens verkiezing vanwege zijn weerzin tegen uitbreiding van de slavernij aanleiding was voor de tweespalt in de VS, zou in dat geval een doelwit zijn. Zou het niet verstandig zijn om een tunnel te graven van het Witte Huis naar het nabijgelegen veel robuustere en beter te verdedigen ministerie van financiën?

Het bleef bij plannen. Zuidelijke troepen rukten nooit op tot in Washington. Lincoln stierf door een moordenaarshand in een theater in de hoofdstad, slechts enkele dagen na het officiële einde van de Amerikaanse Burgeroorlog.

De tunnel naar het ministerie van financiën kwam er pas na de aanval op Pearl Harbour in december 1941. De Verenigde Staten verklaarden daarop de oorlog aan Japan en Duitsland. Ondanks de grote afstand zouden die nieuwe vijanden ongetwijfeld hun pijlen gaan richten op het Witte Huis, schatten de veiligheidsdiensten in. De president moest daar weg, vonden ze.

De Democraat Franklin Delano Roosevelt, al sinds 1933 aan de macht, wilde niets van zo’n vlucht weten. Hij gaf wel toestemming om plannen voor vlucht- en schuilplekken ten uitvoer te brengen. Onder de oostvleugel van het Witte Huis werd een bunker gebouwd. De tunnel naar Financiën werd werkelijkheid. Alles voor het geval dat…

De Britse premier Winston Churchill en zijn ministers brachten ten tijde van de ergste aanvallen van de Luftwaffe op Londen veel tijd door in de ondergrondse Cabinet War Rooms. Roosevelt daalde slechts één keer af naar zijn schuiloord, voor een inspectie.

Tijdens de Koude Oorlog moesten dezelfde ruimtes de top van de Amerikaanse politiek en strijdkrachten beschermen tegen een mogelijke nucleaire aanval. Het gruwelscenario werd gelukkig nooit werkelijkheid.

Pas op 11 september 2001 gingen vicepresident Dick Cheney en andere kopstukken er schuilen. First Lady Laura Busch beschreef later in haar memoires hoe ze door een paar zware stalen deuren werd geleid, die achter haar met luid gesis sloten, een signaal dat het onderaardse luchtdicht en veilig verpakt was. De president, George W. Bush, werd op dat moment vanuit Florida, waar hij op het moment van de eerste aanslag een school bezocht, met de Airforce One naar een militaire basis in Louisiana gebracht.

Hoewel de autoriteiten het nooit hebben bevestigd, gaan Amerikaanse media ervanuit dat er na 11 september 2001 een nieuw, vijf verdiepingen tellend commandocentrum onder het noordelijke gazon is aangelegd. 9/11 zou de beperkingen van de bunker uit de tijd van Roosevelt hebben duidelijk gemaakt en hebben bewezen hoe lastig het is om in geval van aanvallen kopstukken uit Washington te evacueren. Op de nieuwe ondergrondse plek moeten vooraanstaande politici en militairen het naar verwachtingen maanden kunnen uithouden. Trump werd deze week naar verluidt in veiligheid gebracht in de oude bunker.

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden