Bram Schot.

Interview Topman Audi

Na het dieselschandaal hielp Bram Schot Audi er weer bovenop

Bram Schot. Beeld Kati Ebner

Na het dieselschandaal moest de Nederlander Bram Schot de vier ringen van Audi een flinke stroomstoot toedienen. ‘2018 was een lastig jaar.’

Hij is niet te missen, de antigua-blauwe Audi e-tron die voor komt rijden. De machtige, volledig elektrische SUV is het vlaggenschip van het Duitse luxemerk en staat symbool voor een nieuwe fase onder leiding van de man die op de achterbank zit: Bram Schot, sinds een jaar de allerhoogste baas van Audi. De Rotterdammer nam het stokje over van Rupert Stadler, die werd gearresteerd wegens betrokkenheid bij de dieselfraude. Het schandaal, waarbij verschillende autofabrikanten gebruikmaakten van software die motoren schoner deed lijken dan ze waren, kostte Audi miljarden aan boetes. Het is aan Schot om het merk met de vier ringen weer een spannende stroomstoot toe te dienen en de strijd met de eeuwige rivalen Mercedes en BMW vol aan te gaan. Schot is niet vaak in Nederland, dus áls hij er is moet zijn spaarzame tijd goed worden benut. Dat betekent dat het interview deels plaatsvindt op de achterbank terwijl we onderweg zijn naar een geheimzinnige bestemming. De Audi-topman weet niet dat de e-tron afkoerst op een ontmoeting met een andere, beroemde Nederlandse autobaas.

U kwam als Audi-baas binnen in de moeilijkst denkbare periode, namelijk midden in het dieselschandaal. Hoe is de situatie inmiddels?

“We hebben nu alles technisch opgelost en alles met de overheid afgehandeld. Dat was ook mijn belangrijkste opdracht toen ik aantrad. Er moest rust aan het front komen en dat is goed gelukt. Natuurlijk is die hele zaak dramatisch geweest. Maar de feiten zijn de feiten, het is niet anders. Gelukkig ben ik positief ingesteld en kijk ik altijd vooruit. Ik kom net terug uit Oostenrijk, daar groeit de edelweiss-bloem op zo’n alp. Daar vergelijk ik het weleens mee: de mooiste bloemen groeien aan de afgrond. Je kunt juist voordeel halen uit een moeilijke situatie, een tegenslag is ideaal om weer een gemeenschappelijk doel te hebben.”

Kunt u een voorbeeld geven?

“Nou, je kunt je beste mensen op de moeilijkste dossiers zetten, maar ik zet mijn beste mensen liever op de klussen die mogelijkheden bieden. Ik vond het bedrijf ook wat naar binnen gekeerd. Terwijl: er gebeurt juist zo veel buiten. Audi had meer visie nodig, was te veel met zichzelf bezig. We moesten vaker onze oren op de rails leggen.”

Net als de concurrentie staat Audi voor een ware industriële revolutie: de omslag naar elektrisch en naar autonoom rijden. Hoe kijkt u aan tegen die transitie?

“Het is geweldig om juist in deze tijd de baas van een groot automerk te zijn. We hebben zo veel technologie tot onze beschikking. Je begrenzing is alleen nog je voorstellingsvermogen. En de toekomst is niet meer te voorspellen. Dat maakt het onmogelijk om een plan voor de lange termijn te maken. Een plan maken betekent tegenwoordig: nu uitvoeren. Als je succesvol wilt zijn, moet je snel zijn.”

Zo’n plan van u is: 15 miljard euro bezuinigen in vijf jaar.

“Dat zou aanvankelijk 10 miljard zijn in vijf jaar, maar dat vond ik niet ambitieus genoeg.”

Wat zullen ze blij met u geweest zijn bij Audi.

“Zoiets geeft wel spanning in het bedrijf, ja. Maar het is nodig en dus doe ik het. Alle afdelingshoofden moesten uitleggen waarom ze hun uitgaven deden. In 2022 moet het zijn gelukt om die 15 miljard te hebben bespaard. Dat gaat onder meer ten koste van de nachtploeg, die nu eenmaal 30 tot 40 procent duurder is. Veruit het meeste geld haal ik weg bij productontwikkeling, dat is een miljardenpost. Tegelijkertijd investeer ik de komende vijf jaar ook weer 40 miljard in ontwikkeling en mobiliteit.”

Het interieur van de Audi e-tron, een volledig elektrische SUV. Beeld Frank Castelein

De concurrentie in het premium-segment is stevig. Vorig jaar verkochten Audi’s rivalen BMW en Mercedes aanzienlijk meer auto’s. Raakt Audi niet achterop?

“2018 was een lastig jaar. Door nieuwe wetgeving over uitstoot hadden we maar een klein gedeelte van onze motoren ter beschikking. Daardoor konden we minder auto’s aanbieden. Ja, minder dan BMW en Mercedes. Maar ik ben geen volumefetisjist. Het gaat ook een beetje op en af. En het is maar naar welke criteria je kijkt. Op het gebied van klanttevredenheid en marge scoren wij beter. Dat is voor mij veel belangrijker. Ik wil langdurig, winstgevend groeien. Dat is het voornaamste doel. Wel vind ik dat we erg afhankelijk zijn geworden van de Chinese markt, misschien wel té.”

Bent u niet bang voor de dreigende importtarieven op uw auto’s, vanwege de handelsoorlog?

“Bang ben ik nooit. De brexit, de importtarieven, het kan ook zo weer veranderen. Ik ben wel voor vrijhandel, dus liever heb ik dit niet.”

U heeft bovendien geen fabriek in de Verenigde Staten, waardoor een ingevoerde Audi – bij ­hogere importtarieven – voor de Amerikaanse consument duurder wordt.

“Ach, de Volkswagen Groep (waar Audi onderdeel van is, red.) heeft een fabriek in Chattanooga, Tennessee. Als de nood aan de man is, bouwen we die gewoon om zodat we daar ook Audi’s in elkaar kunnen zetten. Voor nu redden we het prima met onze huidige fabrieken. We bouwen in Europa en Mexico samen nu 1,1 miljoen auto’s per jaar en in China rollen jaarlijks ook nog eens 700.000 Audi’s van de band. Uiteindelijk wil ik toe naar 2,5 miljoen auto’s per jaar.”

Wat vindt u van Tesla?

“Ik ben wel blij met ze. Ik hoor weleens: Ja, Bram, zij waren wel mooi de eerste en jullie niet. Maar Elvis Presley heeft de rock-’n-roll ook niet uitgevonden en Muhammad Ali het boksen niet. Toch hebben zij het op hun terrein aardig ver geschopt, dacht ik. Dus ja, ik heb enorm veel waardering voor Tesla. Zonder hen stonden wij niet waar wij nu staan. Maar ik ben toch liever Elvis.”

Audi staat bekend om zijn motto ‘Voorsprong door Techniek’. Blijft dat het voornaamste speerpunt van het merk, onderscheid maken door innovatieve snufjes?

“Dat blijft. Alleen: het verandert. Waar het voorheen de motoren waren die klanten belangrijk vonden, wordt dat nu software. Hoe mensen een Audi aan de binnenkant beleven, wordt het belangrijkst. Zeker als je gereguleerde verkeersstromen krijgt. Al moeten we daar ook niet te snel iets van verwachten; autonoom rijden duurt echt nog even. Zeker is dat het accent van de aandrijflijn gaat naar de persoonlijke beleving van de auto, de private space. Dan gaat het om design en digitalisering.”

Bemoeit u zich persoonlijk met het aannemen van bijvoorbeeld ontwerpers?

“Ja, ik neem ze eerst aan en vervolgens vertel ik ze dat ze vooral niet naar mij moeten luisteren. Een ontwerper moet eigenwijs zijn. En wie ben ik? Ik ben maar één mening. Je kunt wel de baas van Audi zijn, maar je moet vertrouwen op je team. En ik verzeker je: wat wij de komende jaren op de weg gaan zetten, daar tipt wat betreft design niemand aan.”

Inmiddels zoeft de chauffeur de e-tron langs een bedrijventerrein bij Lelystad. Schot draait zijn hoofd opzij, kijkt naar buiten en ziet op de gevel van een loods staan: Donkervoort. Inderdaad, de legendarische producent van exclusieve sportwagens. Het begint de Audi-topman duidelijk te worden wat de verrassing is: “Donkervoort! Dus dáár gaan we heen! Daar maak je me nou echt blij mee. Ik heb altijd al een Donkervoort willen hebben.”

Als de auto het terrein opdraait, staat eigenaar en oprichter Joop Donkervoort samen met zijn zoon te wachten op de Audi-man. Bijzonder moment, deze ontmoeting van twee Nederlandse autobazen, hoe verschillend ook. Weetje: de sportwagens van Joop Donkervoort rijden met Audi-motoren: de Audi 5-cilinder TSFI. We bewonderen de aaibare hebbedingen die staan te pronken in de showroom (Schot: “Dit gaat me geld kosten”.), we krijgen koffie en zetten het gesprek in alle rust voort.”

Een Nederlander als hoogste baas van een gerenommeerd automerk, dat komt nooit voor. Hoe kijken ze daar in de auto-industrie tegenaan? Wordt u gezien als ‘die Nederlander’?

“Het wordt in kranten wel genoemd, maar er wordt meestal niet verder op ingegaan. Je moet ook oppassen met labels.”

Bestaat er niet zoiets als een typisch Nederlandse manier van besturen?

“Wij zijn als Nederlanders wat onorthodoxer. Wij kleuren niet binnen de lijntjes, wij verleggen de lijntjes. Wij zijn stabiel, werken hard en zijn in staat om te verbinden. En wij denken meer van buiten naar binnen. Ik geloof wel dat ieder tijdsbeeld zijn eigen CEO nodig heeft.”

Waar staat het merk met de vier ringen na het tijdperk Bram Schot?

“Dan is Audi een progressiever, meer open, milieuvriendelijker en sneller bedrijf. Met meer plezier en meer lol. Audi moet ook staan voor plezier in mobiliteit.”

Wie is Bram Schot? Ook de baas van Lamborghini

Bram Schot (Rotterdam, 1961) is niet alleen de Chairman & CEO van Audi, hij heeft ook het laatste woord bij Lamborghini, de motorfietsen van Ducati en de ontwerp- en engineerstudio Italdesign Giugiaro. Ook is hij bij de Volkswagen Group verantwoordelijk voor de verkoop en marketing van het concern, dus ook o.a. voor Porsche, Bentley, Bugatti, Volkswagen, Seat en Skoda. Het VW-concern bouwt jaarlijks rond de 11 miljoen auto’s en heeft een omzet van zo’n 240 miljard euro.

Schot studeerde af aan de Bradford University met een master business administration. Daarna volgde hij postacademische studies aan Harvard in Boston, Wharton University in Philadelphia en Insead Fontainebleau. Hij begon zijn loopbaan in 1986 bij ABN Amro als managementtrainee. Al een jaar later trad hij de autobranche binnen. Na verschillende functies bij Daimler-Chrysler en Mercedes-Benz verkaste hij in 2006 naar Italië, waar hij vijf jaar lang president en CEO was bij Daimler-Chrysler /Mercedes-Benz Italia.

In 2011 trad Schot tot de Volkswagen Group toe, waar hij verschillende strategische projecten leidde en o.a. verantwoordelijk werd voor marketing en verkoop in de raad van bestuur van Volkswagen Bedrijfswagens. In 2017 trad hij toe tot de raad van bestuur van de Audi Group en verantwoordde hij marketing & sales. Vorig jaar zomer vroeg de top van het concern Schot om Audi tijdelijk te leiden nadat zijn voorganger was opgepakt wegens betrokkenheid in het dieselschandaal. Sinds 1 januari van dit jaar is hij officieel voorzitter van de raad van bestuur van AUDI AG. Schot is een globetrotter en woont als hij in Europa is in Wolfsburg en Ingolstadt. Hij bezit ook een huis aan de Amsterdamse grachten en heeft twee zonen.

Lees ook:

Volkswagen boert goed dankzij Audi, Porsche en China

Nog steeds kost het dieselschandaal Volkswagen miljarden. Toch gaat het met de omzet en de winst heel goed. Met dank aan China.

Volkswagen begint de elektrische revolutie in Trabantstad Zwickau

In Zwickau maakt Volkswagen zijn eerste grote fabriek klaar voor de productie van elektrische auto’s. Een mega-investering die nog maar het begin is van de elektrische revolutie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden