Margot van Schayk

ColumnMargot van Schayk

Mijn zoon troost mij. We huilen samen. Zo stond het vast niet in het boek

Margot van Schayk (46) overleefde kanker als kind maar kreeg de ziekte drie keer terug vanaf haar 34ste. Deze keer is het ongeneeslijk. Ze schrijft zes columns over levenslust en doodsangst.

“Ik was vandaag in het ziekenhuis”, begin ik tijdens het eten, “en de dokters hebben gezegd dat ik moet stoppen met de medicijnen. Ze zijn té giftig geworden en werken ook niet meer goed. De ziekte neemt toe.” Ik kan mijn stem moeilijk op het rechte pad houden. “Ik ben er heel verdrietig van.”

Mijn zoon kijkt me even vragend aan. Prikt in een stukje worst. Zijn vork vasthoudend alsof het een speer is. Niet het moment om daar iets van te zeggen nu.

Menno moedigt me aan met zijn blik; hij begrijpt dat het weer zo’n moment is. Dat ik de moed bij elkaar raap om het over de roze olifant te hebben die anderhalf jaar geleden bij ons introk.

“Je wil je kind niet achteraf het gevoel geven dat de vrolijkheid een leugen was.” Het advies van de kinderpsycholoog spookt door mijn hoofd. Ik voel de verantwoordelijkheid om eerlijk te zijn over mijn situatie. De behandelingen die ik krijg zijn gericht op levenswinst. Beter word ik niet. Maar aftellen en uitvoegen, dat doen we hier niet. Dus wat is dan de boodschap?

“Mijn kind wil het er echt niet over hebben”, werp ik tegen tijdens het intakegesprek. Hij loopt gewoon weg. Of hij begint hardop voor te lezen uit zijn moppenboek. Alsof het toverspreuken zijn waarmee hij het noodlot wil bezweren. “Hoe doe je een olifant in een koelkast? Deurtje open! Olifant erin! Deurtje dicht! En dat kan een tijdlang zo doorgaan. We lachen wat af. Soms moeten we hem smeken om de moppen te staken.”

“Het onderwerp zo nu en dan toch weer bespreekbaar maken”, blijft ze aandringen. De plaatselijke boekhandel heeft deze week weer een boek toegevoegd aan ons arsenaal; ‘Helpen bij verlies en verdriet’. Weer nieuwe inzichten en nuances stapelen zich op. Maak het niet te zwaar. Niet te licht. Geen metaforen. Hou het reëel. Niet te veel. Niet te weinig. Niet voor het slapen. Niet vlak voor school. Alle goedbedoelde richtlijnen plus mijn gezond verstand wegen non-stop alles af tot ze een ons wegen. Hoe en wanneer dan wél?

Roze olifant naar binnen

Op dinsdagavond boven de stamppot met worst. Nadat je een paar uur eerder hebt gehoord dat de palliatieve chemo’s stoppen. En je eigenlijk de hele servieskast omver wil rammen. Dat is een goed moment ja.

De tranen breken de dam. De aanblik van mijn verdriet is de boodschap vandaag. Zonder dat ik daar nog iets doorgeleerds aan kan toevoegen. Hij staat op van zijn stoel om zijn kleine armen om mij heen te slaan. “Gaat het mamma?” Hij troost mij. We huilen samen. Zo stond het vast niet in het boek.

Na een tijdje gaat het wel weer. Menno vraagt wie er een toetje wil. De vaatwasser begint te snorren. Tomas gaat in bad met extra schuim. Ik lees voor. Dan nog één mop voor het slapen.

“Zo knap hoe jullie het doen samen”, klinkt het in mijn omgeving, “echt respect hoor”.

We moeten wel. Hoe leer je omgaan met verlies en verdriet in een gezin? Voordeur open. Roze olifant naar binnen. Voordeur dicht.

Margot van Schayk is auteur van het boek ‘Ik val niet, ik dans’ en werkte als innovatiemanager bij KRO-NCRV. Ze woont samen met haar man en hun zevenjarige zoon.

Lees ook: The million-dollar question als je kanker hebt: hoe lang nog?

Margot van Schayk (46) overleefde kanker als kind maar kreeg de ziekte drie keer terug vanaf haar 34ste. Deze keer is het ongeneeslijk. Ze schrijft zes columns over levenslust en doodsangst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden