Naschrift

Met zijn ‘ijzeren karakter’ werd Leonardo Del Vecchio (1935-2022) de brillenkoning van de wereld

Leonardo Del Vecchio in 2017. Beeld AFP
Leonardo Del Vecchio in 2017.Beeld AFP

Na zijn overlijden klonk het ene na het andere ­superlatief: “Hij was een grootse Italiaan”, vond premier Mario Draghi en minister van industrie Giancarlo Georgetti noemde hem “een symbool van Italiaanse trots in de wereld”. Brillenkoning Leonardo Del Vecchio gaat de geschiedenisboeken in als een van de allerbeste ondernemers die Italië heeft voortgebracht.

Pauline Valkenet

Vanuit het niets richtte Del Vecchio het inmiddels wereldbekende brillenbedrijf Luxottica op. De onder­neming heeft wereldwijd bijna 100.000 werknemers en maakte hem tot een van de rijkste mannen van Europa, met een door Forbes geschat eigen vermogen van 25 miljard dollar.

Dat ‘niets’ was een gezin in Milaan waarvan vader Leonardo fruit vanuit een kraampje verkocht. Moeder Grazia baarde vier jongens – ­Leonardo was de laatste. Hij is vernoemd naar zijn vader omdat die stierf nog voor zijn jongste zoon in 1935 werd geboren. Zijn moeder bracht Leonardo, destijds een jochie van zeven, naar een kindertehuis omdat ze hem niet kon onderhouden. In een brief aan de instelling schreef ze: “Omdat ik moet werken en hem bij niemand kan achterlaten, zou het kleintje op straat rondhangen. Voordat er nare dingen gebeuren, heb ik liever dat hij bij jullie verblijft.” Hij zou er zeven jaar wonen.

Een biograaf schreef later dat daar Del Vecchio’s ‘ijzeren karakter’ werd gevormd. De ondernemer zelf vertelde in een interview: “Wanneer ik aan het weeshuis terugdenk, denk ik aan droefheid”.

Mogelijk was de armoede in Del Vecchio’s jeugd de motor achter zijn enorme ambitie en drive. Hij zou later altijd doodsbang zijn geweest om zijn rijkdom te verliezen.

Armani kon zijn directheid wel waarderen

Op zijn vijftiende begon Del Vecchio als loopjongen voor een bedrijf dat medailles en metalen brilmonturen maakte. In de avond studeerde hij aan de academie voor schone kunsten; hij had talent voor ontwerpen. Er volgde een baan als fabrieksarbeider. Toen de gemeente Agordo – aan de voet van de Dolomieten – in 1958 grond beschikbaar stelde voor ondernemers, verhuisde Del Vecchio ernaartoe en drie jaar later was zijn Luxottica een feit. Het kleine bedrijf maakte brillenonderdelen. Del Vecchio was nog maar een twintiger.

Tien jaar later besloot hij de hele productie van brillen, toen nog puur functionele objecten, voor eigen ­rekening te nemen. Begin jaren tachtig sloot de gereserveerde Del Vecchio een deal met de Milanese mode-ontwerper Giorgio Armani. Die kon de directheid van zijn zakenpartner wel waarderen. Ze maakten brillen die Luxottica fabriceerde en verkocht en waar de ontwerper zijn creativiteit op losliet. “We wisten dat brillen onmisbare mode-­accessoires zouden worden”, zei Armani. Bingo.

De zaken ging van goed naar uitstekend. Italiaanse modetoppers als Valentino, Prada en Bulgari volgden. Del Vecchio’s brillen en zonnebrillen veroverden heel Italië, werden gewild in Europa en in 1990 kreeg Luxottica een notering aan de beurs van New York. Er volgden overnames, onder andere van Persol, het cultmerk Ray-Ban, Sunglass Hut en Oakly. In 2018 fuseerde Luxottica met het Franse Essilor, dat brillenglazen maakte. Del Vecchio werd er CEO en daarna bestuursvoorzitter. EssilorLuxottica heeft nu een beurswaarde van 63 miljard. Het bedrijf kocht vorig jaar de Nederlandse optiekketen Grandvison, bekend van de merken Pearl en Eyewish.

Als er al kritiek was, dan was het dat hij zijn bedrijf niet kon loslaten

Zakenpartners omschrijven Del Vecchio als een visionair en extreme perfectionist, die zelfs toen hij in de zeventig was en zijn zilvervloot dus allang was binnengelopen nog in winkels van concurrenten ging kijken, beursen bezocht en ook in zijn eigen zaken rondhing om te begrijpen waar de klanten naar zochten.

Als er al kritiek op Del Vecchio was, dan was het dat hij zijn bedrijf niet kon loslaten. Hij bleef er praktisch zijn hele leven de baas. Alleen Andrea Guerra mocht het bedrijf een decennia leiden; Del Vecchio schoof hem in 2014 bruusk aan de kant en nam diens plaats weer in. Guerra is desondanks onder de indruk: “Hij was obsessief op een goede manier en had een ongelooflijke wil om de beste te worden in wat hij deed.”

Leonardo Del Vecchio huwde twee vrouwen, had een vriendin en kreeg met hen zes kinderen.

Leonardo Del Vecchio werd geboren op 22 mei 1935 in Milaan en overleed daar op 27 juni 2022.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden