AnalyseKlimaatschade

Hoe bereken je de toekomstige schade van klimaatverandering?

null Beeld Chuan Ming Ong
Beeld Chuan Ming Ong

Economen doen hun best om met modellen de toekomst in beeld te krijgen. Vervolgens bepalen ze de kosten van een ton CO2-uitstoot. Dat is ook handig voor een CO2-belasting.

Hans Nauta

Hoe schadelijk is het om een ton CO2 uit te stoten? Een lastige vraag, omdat veel klimaatschade pas in de toekomst ontstaat. Toch proberen economen een bedrag te plakken op het effect van de extra uitstoot van broeikasgassen. Daarvoor gebruiken ze computermodellen die inzichten uit de economie en klimaatwetenschap combineren. De uitkomsten kunnen flink uiteen lopen.

Zo’n model is complex. Het houdt rekening met de toekomstige economische groei, de uitstoot van broeikasgassen, de relatie tussen de uitstoot en klimaatverandering, en het effect van klimaatverandering op de economie. “De analyses helpen ons om een totaalbeeld te krijgen van de kosten en de baten”, zegt hoogleraar Wouter Botzen, die bij de Vrije Universiteit verbonden is aan het Instituut voor Milieuvraagstukken.

Donderdag concludeerden experts in deze krant dat de miljardeninvesteringen die nodig zijn om een CO2-arme wereld te realiseren zich dubbel en dwars terugbetalen. De baten wegen dus op tegen de kosten.

“Verder zijn de analyses handig voor als er een CO2-belasting komt”, zegt Botzen. “Om klimaateffecten te kunnen meetellen in de prijs van producten en diensten, moet je de toekomstige schade in geld uitdrukken.”

Tot 3,5 graad hoger opwarmen

Een veelgebruikt model heet Dice en is ontwikkeld door de Amerikaanse Nobelprijswinnaar William Nordhaus. Opmerkelijk was zijn vaststelling dat de aarde in het economisch optimale scenario opwarmt met 3,5 graad Celsius in 2100. Veel meer dan klimaatwetenschappers verantwoord vinden voor mens en natuur. De extra kosten van een verdere beperking van de temperatuurstijging wegen niet op tegen de extra baten, concludeerde Nordhaus.

Andere economen komen uit op een ideaal scenario van minder dan 2 graden Celsius. Ook zij gebruiken het Dice-model. Vanwaar dat verschil? “Dat komt door bepaalde aannames die je moet doen”, legt Botzen uit. “Nordhaus had de ernst van de klimaatschade beperkt ingeschat, terwijl nu duidelijk is dat de kosten veel hoger kunnen zijn naarmate de temperatuur verder stijgt.”

Verder is het de vraag hoe je naar de economie van de toekomst kijkt. “Zijn we over tachtig jaar welvarender en kunnen we de kosten makkelijker dragen? Om de schade in de toekomst terug te rekenen naar het heden gebruik je een rentepercentage, de discontovoet. Het maakt veel uit of je een hoog of laag percentage kiest.”

100 dollar schade per ton CO2

De toekomstige sociale schade van één ton CO2-uitstoot bedraagt 100 dollar, stellen onderzoekers van het Potsdam Instituut in Berlijn. De Amerikaanse regering-Trump kwam veel lager uit, op 1 tot 8 dollar, omdat ze alleen klimaatschade in de VS meetelde. President Joe Biden laat die sociale kosten opnieuw berekenen.

Er is ook kritiek op de modellen, onder anderen van de Britse econoom Nicholas Stern. Die zegt bijvoorbeeld dat ze te weinig waarde toekennen aan de levens van jonge mensen. De Amerikaanse wetenschapper Tamma Carleton van de Universiteit van Californië schrijft dat Dice de snelheid waarmee de aarde kan opwarmen onderschat. Verder maken de modellen onvoldoende onderscheid tussen regio’s, bijvoorbeeld binnen de VS.

Voor andere modellen gelden die bezwaren minder, zegt Botzen, en als voorbeeld noemt hij Climrisk. “Bij dit model vallen de economische kosten van klimaatverandering minimaal tweemaal zo hoog uit als in Dice.”

In theorie kan het model vaststellen dat het níet rendabel is om klimaatbeleid te voeren. Dat is geen reden om er zomaar mee te stoppen, benadrukt Botzen. “Denk aan de Nederlandse waterwerken. Daarbij kijken we niet alleen naar de economische kosten of baten, maar ook naar mensenlevens. Ook bij het klimaat is de afweging aan politici.”

Lees ook:

Wie plukt de vruchten van een groene economie?

Het klimaat redden vergt mega-investeringen, maar traag of niet ingrijpen kost volgens onderzoekers uiteindelijk fors meer. Het wemelt van de groene baten. De vraag is alleen: wie profiteert ervan en wanneer?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden