Déjà vuRobots

De robothond kan steeds meer, en dat kan angstaanjagend zijn

Robothond K9 uit ‘Dr. Who’ ziet hoe zijn tegenvoeter van vlees en bloed Robert zich tegoed doet aan zijn bak brokken.Beeld Keystone Pictures USA

Geautomatiseerd gemak diende de mens in ‘The Jetsons’, de in 1962 gestarte Amerikaanse tekenfilmserie. Die was zo’n beetje de ruimtevaartversie van de avonturen van ‘The Flintstones’ in het Stenen Tijdperk. De familie Jetson kon bijvoorbeeld beschikken over beeldtelefoon, een opvouwbare vliegende schotel én over Rosie, een robothuishoudster (met voorgebonden schortje!). Het gezin had wel een normale hond, Astro. Onder meer omdat die beter presteerde bij het vangen van een inbreker dan de robothond Lectronimo.

Veel van de humoristische sciencefiction van toen is allang realiteit en sommigen verkiezen nu geautomatiseerde viervoeters boven de natuurlijke wezens. In Singapore bijvoorbeeld patrouilleert in coronatijden de geel-zwarte robothond Spot door parken om mensen eraan te herinneren dat ze afstand moeten houden.

De aaibaarheid van robothonden in sciencefiction uit het verleden verschilde nogal. K9, die in 1977 opdook in de Britse tv-serie ‘Dr. Who’, was niet bedoeld als een blijver, maar deed het zo goed bij de kijkers dat het niet bij een korte verschijning bleef. Uiteindelijk kreeg hij zelfs een eigen tv-serie. Maar de angst voor een wereld die wordt overgenomen door automatisering was nooit ver weg.

Robothond Spot in Singapore.Beeld REUTERS

Afschrikwekkend beeld van de toekomstige samenleving

Sciencefictionschrijvers speelden graag met dat gegeven door lezers of kijkers een dystopie voor te spiegelen, een afschrikwekkend beeld van de toekomstige samenleving. Robothonden blaffen daarin de mens af of zijn gewelddadig. In de Spaans/Britse film ‘Rottweiler’ (2004) bijvoorbeeld is een hond met moderne technieken omgebouwd tot een vechtmachine. In ‘Metalhead’, een aflevering uit de door Netflix uitgezonden dystopische serie ‘Black Mirror’, schakelt een robothond de chauffeur van een bestelbus uit om daarna even makkelijk achter het stuur te kruipen en een andere auto te gaan achtervolgen.

In de werkelijke wereld doken eveneens aaibare en minder aaibare robothonden op. Aibo (Artificial Intelligence RoBOt) was er een van de eerste soort. Sony bracht de viervoetige (speel-)kameraad in 1999 op de markt. Groot en klein hadden daarvoor al aan gezelschap van geautomatiseerde ‘dieren’ kunnen wennen via de Tamagotchi en de pluchen Furby, die allebei uitgroeiden tot een rage. Aibo kon veel meer, van emotie tonen tot kunstjes met zijn bot en bal. De hoge prijs weerhield waarschijnlijk veel mensen van een aanschaf.

Aibo ging in 2007 uit productie, waarna Sony hem tien jaar later zijn comeback liet maken. De nieuwe robothond werd net als de meeste levende wezens na verloop van tijd slimmer. Hij kostte bij zijn herintroductie nog rond de 1500 euro. Een deel van het nieuwe verdienmodel zat hem in aan te schaffen extra’s, zoals een nieuwe truc voor een paar tientjes.

Een innovatie die bijzondere vraagstukken oplevert

Een stuk angstaanjagender zijn de robothonden die deze eeuw in opdracht van het Amerikaanse leger vooral zijn ontwikkeld door het bedrijf Boston Dynamics (ook Spot in Singapore komt van deze onderneming). Hun bewegingen lijken sterk op die van normale honden en ze kunnen worden ingezet voor het detecteren van explosieven en giftige stoffen. Als moeilijk uit balans te krijgen, oersterke ‘beesten’ kunnen ze bovendien worden ingezet als lastdier, ook in lastig begaanbaar terrein zoals gebergtes.

Het is innovatie die bijzondere vraagstukken oplevert. Militairen gaan zich, zo blijkt uit proeven, hechten aan dit soort honden. Een bevelhebber wilde hem uit medelijden niet inzetten tijdens een actie. De robothonden zijn bovendien duur. Dus kunnen officieren in de verleiding komen om uit kostenoverwegingen toch maar een mens uit te schakelen.

Dan is er nog het Big-Brother-element van deze maatjes. Als ze met artificiële intelligentie de vijand in de gaten kunnen houden, kunnen ze dat ook doen met eigen troepen.

En ook in dit geval speelt weer de oude angst: komt er een moment dat deze honden niet meer luisteren naar hun baasje?

Lees ook:

Robothond Spot speurt in Singapore naar drukte

Om ervoor te zorgen dat mensen genoeg afstand van elkaar houden loopt deze dagen een robothond rond in het Bishan-Ang Mo Kio Park. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden